NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

5 NHÀ THÔNG THÁI

Rập khuôn bắt chước ai cũng chưa chắc đã hay, nhưng biết được người khác làm như thế nào thì tốt chứ nhỉ, thử xem ở các nước tiên tiến Chính phủ tham khảo ý kiến của các nhà trí thức như thế nào trong việc hoạch định, điều hành kinh tế ra sao. Người Đức nổi tiếng là rõ ràng, chuẩn mực, và họ thể hiện điều đó rất rõ trong việc này!

 

Ảnh: 5 nhà thông thái đầu tiên và Thủ tướng, 1964.


“5 nhà thông thái” hay “5 nhà kinh tế thông thái”-đó là cách gọi dân dã cho Hội đồng Đánh giá Phát triển kinh tế tổng thể của nước Đức (xin lỗi là dịch khá trúc trắc, tiếng Anh ngắn gọn hơn nhưng không rõ nghĩa bằng: “German Council of Economics Experts”). Từ 1963 nước Đức (lúc đó là Tây Đức ) đã ra luật liên quan đến “5 nhà thông thái”, và nước Đức cứ theo pháp luật mà thực thi, sơ lược như sau:

 

-quy định cách chọn ra Hội đồng này: số thành viên chính xác là 5, không hơn không kém, có người đứng đầu, nếu vì lý do gì mà khuyết đi thành viên nào thì sẽ chọn để bổ sung. Các thành viên được chọn phải là công dân Đức, thường là những giáo sư kinh tế hàng đầu của các trường đại học danh tiếng tại nước Đức, phải hoàn toàn trung lập đối với các tập đoàn kinh tế của Đức và quốc tế, cũng không được là công chức hay đại diện công đoàn. Danh sách, tiểu sử, thành tích hoạt động của các thành viên này luôn được công bố rộng rãi.

Danh sách  “5 nhà thông thái” do thủ tướng đệ trình tổng thống liên bang Đức ký duyệt. Thời hạn mỗi kỳ thành viên là 5 năm, có thể được làm nhiều kỳ nếu vẫn được tín nhiệm.

Chi phí cho hoạt động của “5 nhà thông thái” được quy định rõ cho từng thời kỳ, ví dụ hiện nay là 1,7 triệu Euro cho một năm hoạt động (bắt đầu từ 01/3 hàng năm).

-nhiệm vụ của “5 nhà thông thái”: phân tích tình hình kinh tế chung của Đức một cách tổng thể và đưa ra những dự báo cho tương lai; chỉ ra những nguy cơ phát triển không tốt đẹp để mà tránh, tuy vậy không cần đưa ra những lời khuyên nào cụ thể cho các hoạt động kinh tế và xã hội! Ngoài ra nếu Chính phủ cần những sự đánh giá, tư vấn cho những chủ đề nào đó khác nữa, thì cũng có thể nêu ra đối với “5 nhà thông thái”, và họ sẽ đưa ra câu trả lời cho chính chủ đề hay câu hỏi đó.


Ảnh: 5 nhà thông thái ngày nay


Hàng năm theo luật định Chính phủ Đức sẽ gửi tới “5 nhà thông thái” danh sách câu hỏi và chủ đề của mình quan tâm, và đúng theo luật, trước 15/11 hàng năm “5 nhà thông thái” phải đưa ra một bản báo cáo đánh giá, thường là công khai và khá ngắn gọn, chuyển cho Chính phủ. Trong vòng 8 tuần lễ Chính phủ phải nghiên cứu xong và thông báo lại cũng phải rất rõ ràng và công khai quan điểm của Chính phủ về những điều các “nhà thông thái” đề cập đến, và những biện pháp sẽ được triển khai cụ thể.

-truyền thống: đã thành truyền thống, hàng năm đều có một buổi lễ trao bản báo cáo đánh giá của “5 nhà thông thái này”, thường là vị Chủ tịch Hội đồng trịnh trọng trao cho Thủ tướng Merkel bản báo cáo khá cô đọng đó, và Thủ tướng đón nhận bản đó với dáng vẻ trọng thị nhất có thể, trước hàng trăm quan khách cũng như các nhà kinh tế học...

(Có thể xem qua video này, từ phút 1;50- Thủ tướng Merkel và lễ trao báo cáo đánh giá của “5 nhà thông thái” năm 2013, kỷ niệm 50 năm thành lập: https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=ctqoRJ_FTlk )

-tác dụng và dư luận: một truyền thống được người Đức duy trì 52 năm, không hề thay đổi kể cả sau khi thống nhất đất nước chắc chắn phải có ý nghĩa đối với đời sống kinh tế, xã hội của cường quốc này. Tất nhiên với “5 nhà thông thái” thì số tiền đó quá nhỏ, chỉ có công việc và trách nhiệm công dân là quan trọng đối với họ. Ngoài ra họ còn phải hứng chịu “búa rìu dư luận” nếu các dự đoán tương lai của mình không sát với thực tế, thậm chí chịu chung tiếng xấu cùng với Chính phủ nếu các chương trình hoạt động của Chính phủ không hiệu quả, bất kể vì lý do chủ quan hay khách quan, chưa kể các đảng phái hay dùng kết quả của sự phát triển kinh tế để làm cớ đấu đá chính trị lẫn nhau. Tuy vậy nửa thế kỷ qua nước Đức vẫn xứng danh là cường quốc kinh tế hàng đầu châu Âu, hẳn là trong đó có đóng góp không hề nhỏ của “5 nhà thông thái” qua các thời kỳ!

 

Ảnh: thủ tướng Merkel bị 5 nhà thông thái phê phán vì tăng trưởng kinh tế chậm.


Xin tham khảo trực tiếp “5 nhà thông thái” ở đây:

http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/index.html

 

Mỹ có Council of Economic Advisers der USA, Pháp có Hội đồng tương tự như Đức, tất nhiên mỗi nuwóc có những điều kiện khác nhau. Việt Nam mình có quá nhiều Hội đồng, Viện, chuyên gia cao cấp, rồi tư vấn của các tổ chức quốc tế...cho cả chiến lược phát triển chung lẫn các chủ đề riêng rẽ trong kinh tế, thực ra bức tranh đó cũng chưa chắc đã tồi. Nhưng tôi và bạn là những công dân của đất nước này thật khó mà biết được những hội đồng, những viện, các tổ chức này mỗi năm có ngân sách bao nhiêu, từ những nguồn nào cụ thể, tôn chỉ hoạt động thế nào, tư vấn được gì cho chính phủ, các dự báo của họ nội dung ra sao, đúng sai nhiều hay ít, và cuối cùng tóm lại chính phủ có nghe, có sử dụng đến những khuyến cáo ấy không? Hay là nên thử nhỉ, nhà nước ta (cũng là toàn dân ta cả thôi) bỏ ra từng ấy chi phí (1,7 triệu Euro cũng bằng giá một con siêu xe thôi mà?), tìm và lựa chọn ra “5 nhà thông thái”-cái này khó đấy nhé, cho tôi được chọn bây giờ cũng chưa nảy ra trong đầu cái tên nào cụ thể cả, thôi thì nước ta cứ “trông bó đũa, chọn cột cờ”. Họ cũng sẽ đưa ra dự báo và khuyến cáo, công khai, rõ ràng, ngắn gọn...Còn một điều kiện nữa, là chính phủ phải trân trọng, tiếp thu và áp dụng theo khuyến cáo của những chuyên gia hàng đầu này-chịu, tôi không biết “thằng cơ chế” có cho phép làm như vậy không, và các nhóm lợi ích có phá ngang không...Việc của “5 nhà thông thái” là trình sớ, thực hiện hay không thì lại là việc của “lãnh đạo” rồi!


Ảnh: trao nhận, 2015.

 

Còn ở nước Đức xa xôi thì họ cứ theo luật mà làm, luật về “5 nhà thông thái”! Ngày 11/11/2015 họ đã hoàn tất bản báo cáo đánh giá cho nền kinh tế nước Đức, trong bối cảnh châu Âu đang chịu nhiều biến động xấu khó lường. Ai có nhu cầu đều có thể tham khảo (vì mục tiêu của bản báo cáo này cũng dành cho quần chúng rộng rãi-đã được ghi trong luật):

 http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/jahresgutachten-2015-2016.html?&L=1

 

Trong khi đó chúng ta cứ vui sống, chả cần biết đến ngày mai, hay vì chúng ta tất cả đều “thông thái”?

 

(Sưu tầm)

Xem và bình luận tại đây:  https://www.facebook.com/namhhn/posts/960378940690710



Ý kiến không được cho phép