NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

LONG “RÁC” – ĐIỂM SÁNG HIẾM HOI

Không mấy người để ý đến sự kiện ngày 18/3 thủ tướng cùng gần một chục các vị bộ trưởng, các lãnh đạo đầu ngành khoa học đi tham quan một dự án khá nhỏ bé: nhà máy điện rác ở Đồng Văn, Hà Nam. 
http://vov.vn/…/thu-tuong-tham-quan-cong-nghe-san-xuat-dien…

Lúc đầu tôi cũng chỉ chú ý đến “lực lượng” quá ư cao cấp và hùng hậu của đoàn, sau rồi tìm hiểu kỹ hơn mới thấy khá nhiều điều đặc biệt! Thứ nhất là nó hoàn toàn không có vay vốn nước ngoài, thậm chí chẳng có vốn nhà nước hay hỗ trợ gì. Thứ hai là công nghệ điện rác này cũng hoàn toàn là trí tuệ Việt Nam, chứ không phải chắp vá, lắp ghép ở đâu mang về. Và cuối cùng, rất lạ là dù có 2 điều kiện trên nhưng nó “chạy được”, tức là hoạt động, mà hiệu quả hẳn hoi, thế nên mô hình WTE này mới gây được sự chú ý lớn thế của các thành viên chính phủ!

Thế các dự án đình đám xử lý rác từ trước đến nay thì sao? Xin thưa chúng gồm 2 loại thôi. Loại chôn: dù có trải lớp bọc kỹ lưỡng đến thế nào thì theo thời gian nước mưa, nước nguồn xói lở... sẽ dẫn đến việc nước từ bãi chôn rác chảy ra bên ngoài, sự ô nhiễm kinh khủng và không cách gì vãn hồi được. Loại đốt: nhiệt độ trên 700 độ đã gây ra dioxin, cái này giảm thiểu được chỉ với nhiệt độ đốt 1200 độ. Nhiệt độ 1200 vô cùng khó tạo ra trong thời gian liên tục, thế nên người ta buộc phải giảm tiêu chuẩn xuống 1100 độ, nhưng cũng rất khó thực hành (ngay chất liệu của các lò đốt cũng không có tuổi thọ cao được với nhiệt độ này). Nếu hạ xuống 1000 độ thì không xử lý được dioxin. Tóm lại không có xử lý rác triệt để!

Vậy cái anh Long “rác” (người Hà Nội, chả giáo sư-tiến sỹ gì, người sáng chế ra phương pháp này) làm gì?
-hoàn toàn nội địa hóa tất cả thiết bị: trừ thiết bị phần để hòa điện lưới.
-không cần phân loại rác: anh dùng máy ép rác trước tiên, để giảm thể tích khối rác đưa vào lò, và cho chảy hết nước ở trong rác ra ngoài. Thế đã tiết kiệm được rất nhiều nhân lực, vật lực so với kiểu phân loại rác hiệu quả nhất hiện nay tức là “chạy bằng cơm”: công nhân đứng hai bên băng chuyền moi rác ra để phân loại.
-tránh hẳn vấn đề dioxin: anh Long áp dụng nguyên tắc đốt nóng chỉ với nhiệt độ 400 độ, khi đó thì chưa sản sinh ra dioxin! Nôm na thì không đốt cháy đùng đùng, mà anh “ủ” rác cháy âm ỉ, cháy lâu thì cũng cháy hết! Rất đơn giản và quan trọng!
-tiết kiệm nhiên liệu: khí từ việc ủ rác sẽ dùng để làm điện, còn thừa nhiều để hòa vào lưới mà bán điện đi.
-bảo vệ môi trường: tạo ra rất ít chất thải lưu cữu lâu dài (không phải chôn gì cả).

Công nghệ xử lý rác của anh Long khác hẳn những công nghệ đang được nhập mang về Việt Nam bao nhiêu năm nay. Tất nhiên nó vẫn còn phải cải tiến khá nhiều, và nó mới xử lý được từ vài trăm tấn rác xuống còn vài tấn chất thải rất khó xử lý tiếp, phải tích hợp với công nghệ khác (ví dụ plasma cộng hưởng). Cách đặt vấn đề của Long “rác” cũng khác hẳn: anh không xin đất (để chôn), không xin vay vốn đầu tư hay ưu đãi gì, mà chỉ xin nơi nào có rác cho anh tự đặt nhà xưởng để xử lý, với giá đúng như trong ba-rem của nhà nước ban hành là được! Xin ông “tổng điện” mua điện hộ cho, hết!

Cái gì hay quá, tốt quá đều rất “quá”! Lập tức khó khăn xuất hiện liên hồi: rất nhiều giáo sư-tiến sỹ muốn chứng minh Long “rác” xử lý chưa sạch cho môi trường, còn độc hại lắm! Và quan trọng nhất là “không rác đố mày xử lý”- lấy đâu ra rác bây giờ? Nước ta lắm rác lắm, nhưng đó cũng là tài sản, tiếp cận được với rác thực ra là một đặc quyền đặc lợi! Không phải ngẫu nhiên mà thủ tướng đề nghị cung cấp đủ rác cho WTE chạy thử một tháng, vì nguy cơ “đói rác” đã hiện hữu. Thế hết một tháng thì sao? Long “rác” sẽ còn vất vả vì rác và vì thiếu rác...

Ghi chú: tôi không hề có ý định quảng cáo cho Long "rác" (là người chưa gặp bao giờ) hay có lợi ích bất kỳ gì ở công nghệ của anh ta. Mà chỉ tò mò về nó, đến mức phải đi tìm hiểu đầu đuôi, chỉ vì ban đầu cũng khá nghi ngờ và bi quan về khả năng xử lý rác của nó. Nhưng tôi đã phải thay đổi ý kiến!



Ý kiến không được cho phép