NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

TẾ BÀO GỐC

(Xêri bài về những người Việt Nam làm những điều thế giới cũng phải kính nể. Dành cho người đọc chậm!)



Anh Phan Toàn Thắng, tốt nghiệp Đại học Quân y, là người đầu tiên tìm ra tế bào gốc ở cuống rốn. Anh là tác giả của 50 bằng sáng chế độc quyền về tế bào gốc phạm vi toàn thế giới.

Tế bào là đơn vị sống độc lập nhỏ nhất. So tế bào, tinh trùng và trứng đều chỉ có một nửa số nhiễm sắc thể ADN cần thiết. Chúng không thể tự tồn tại. Thụ tinh là quá trình hoà nhập lượng ADN của tinh trùng vào với trứng. Trứng đã thụ tinh là tế bào có đủ ADN. Ngay sau khi trứng được thụ tinh nó bắt đầu quá trình chia đôi nhiều lần tạo ra phôi. Về mặt nguyên tắc chúng là các tế bào giống hệt nhau, và được gọi là tế bào gốc. Khi đủ nhiều, bằng một cơ chế nào đó chúng bị biệt hoá (chuyên môn hoá) thành các tế bào của các cơ quan khác nhau như não, xương, gan... Như vậy một tế bào khi chưa bị chuyên môn hoá thì là tế bào gốc.

Tế bào gốc, tức các tế bào chưa có chức năng cụ thể được sinh ra ở tủy sống. Chúng được đưa đi khắp cơ thể để góp phần hồi phục các bộ phận bị hư hại. Theo thời gian, tuổi càng tăng tỷ lệ tế bào gốc sinh ra ở tủy càng giảm và hết hẳn.

Tế bào gốc đầu tiên được biết đến là được lấy ra từ phôi người. Về một phương diện nào đó phương pháp này vi phạm đạo đức, vì để lấy được tế bào gốc ta phải hủy diệt một phôi - một mạng người trong tương lai. Một mặt khác nó là tế bào ngoại lai tức có các ADN khác với ADN của thân chủ. Điều này khiến cho hệ miễn dịch của thân chủ lúng túng. Mặt khác các tế bào gốc lấy từ phôi là các tế bào gốc thuộc giai đoạn đầu. Chúng quá trẻ, và vì vậy chúng chưa nhận ra được sự khác biệt giữa tế bào bình thường với tế bào dị thường và như vậy nguy cơ dễ bị biệt hoá thành các tế bào ung thư. Tế bào gốc lấy từ tủy lại quá già, khó có thể biệt hoá thành các tế bào chức năng cụ thể. Tế bào gốc lấy từ cuống rốn (được bảo quản từ khi sinh ra) có ưu điểm là chúng không bị đào thải, không quá trẻ vì đã có đủ thời gian (9 tháng 10 ngày) để có thể nhận ra được tế bào dị thường để không bị biệt hoá thành các dạng ung thư. Một ưu thế tuyệt đối của tế bào gốc lấy từ cuống rốn là người ta có thể nuôi cấy mô để tạo ra nhiều tế bào gốc từ các mô ở cuống rốn.

(Tác giả Nguyễn Lê Anh viết lại theo trí nhớ)

Xem và bình luận tại đây: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1527986847263247&set=a.445137485548194.100647.100001558398112&type=3&theater 

Ý kiến không được cho phép