NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

NHỮNG THẾ HỆ CỦA “NỤ CƯỜI”

(Dành cho các bạn yêu nhạc Liên Xô cũ)

 


Tác giả nhạc của bài hát thiếu nhi rất quen thuộc “Nụ cười” mới qua đời ở tuổi 93. Có lẽ ông là nhạc sỹ lớn cuối cùng mà đa số tác phẩm của mình gắn liền với thời kỳ Xô viết – một quốc gia chỉ còn trong quá khứ và hoài niệm, một thời không thiếu những tác phẩm đỉnh cao trong văn hóa mà nhiều người Việt đến nay còn nhớ. Hãy đến với “Nụ cười” của Vladimir Shainsky và những nụ cười đã trở nên quen thuộc với khán giả Việt Nam qua những cuốn phim Liên Xô:

https://www.youtube.com/watch?v=60IQracijvU  

 

Ông sinh ra tại Kiev (Ukraina), gốc Do Thái và cả cuộc đời đã dành cho viết nhạc, từ nhạc phim, nhạc nhẹ, nhạc kịch cho đến nhạc hàn lâm. Nhưng trong lịch sử chắc chắn ông sẽ được lưu danh như nhạc sỹ viết nhạc (phim) thành công nhất cho trẻ em, mà “Nụ cười” là một minh chứng.

"Cho trời sáng lên cùng với bao nụ cười.

Cầu vồng thêm lung linh bao sắc ánh lên ở khắp trời....”

 

 Đó là một bài hát trong phim hoạt hình “Gấu mèo”: https://www.youtube.com/watch?v=_g7Vr-nT7FA

 

Nhưng quả là thật khó mà chuyển lời bài hát sang tiếng Việt cho thật sát ý và hay. Lời dịch tiếng Việt này cũng khá lắm rồi, nhưng vẫn rất “liến láu”- nó sáo rỗng cho nên thật khó mà thuộc được lời Việt! Lời Nga đơn giản là: Nụ cười làm ngày mây mù cũng sáng bừng lên... Bài hát được nhớ nhất bởi câu hát: “Con sông bắt nguồn từ dòng suối xanh, còn tình bạn bắt đầu từ nụ cười!”.

 

Không ai hát bài này hay bằng cậu bé Sergey Paramonov vốn được gọi là “Robertino Loretti của Liên Xô”:

 https://www.youtube.com/watch?v=ZFKZMrsgfYM

(Nếu theo bài hát này mà đánh giá thì sự khác nhau của hai thần đồng này chỉ là một người hát với dàn đồng ca, còn một người đơn ca. Nhưng số phận của Paramonov khá đau thương và anh đã mất vì bệnh tật khi mới 37 tuổi).

 

Bài hát này là một trong khá ít bài hát thiếu nhi Xô Viết được phổ lời Việt. Hãy xem phần trình diễn rất hay và tình cảm của Vladimir Shainsky với nữ ca sỹ Tolkunova – bà rất nổi tiếng với những bài hát trữ tình và cùng đoàn ca múa “Bạch Dương” đã sang Việt Nam biểu diễn (bà cũng đã mất năm ngoái)

“Nụ cười – Tolkunova:

https://www.youtube.com/watch?v=RxYUYGN4RQM

 


Trong bài hát này ấn tượng nhất có lẽ là hình ảnh chú dế mèn vui quá lôi đàn vĩ cầm ra cò cử... Giọng ca cao vút Vitas cũng hay hát bài thiếu nhi này (nhưng có lẽ các bạn cũng có thể thấy được so với Paramonov thì còn xa lắm):

https://www.youtube.com/watch?v=IBLeQeO3jpo