NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

ĐỨC SỐNG CHUNG VỚI CORONAVIRUS – P2 -

Cả thế giới cùng chống Corona và cả thế giới sẽ cùng nhau chiến thắng là khẩu hiệu của EU!

 

(Tiếp theo của: https://www.facebook.com/namhhn/posts/3052266398168610

Rất dài và mong sao có được các chuyên gia y tế hay những người làm chính sách tham khảo!)

 

Lời nói đầu: “Bóng đá là môn thể thao gồm 22 cầu thủ và bao giờ đội Đức cũng thắng!”. Tất nhiên đó chỉ là câu nói đùa của Linecker, và tôi cũng không phải người hâm mộ nước Đức một cách mù quáng. Tôi chỉ thích cái cách chống dịch của họ - mọi sự được cân nhắc, bàn bạc công khai, từng ngày, có những hiểu biết gì thêm về Covid-19 thì thông báo tới toàn dân và ngược lại, những tin tức gì chưa đủ độ kiểm chứng cũng sẽ được cảnh báo. Và họ tính xa... Đặc biệt thích những bình luận, thực ra là những tâm tình của chuyên gia virus học Christian Drosten, ngày này qua ngày khác trình bày mạch suy nghĩ của mình về con virus oái oăm này và bình luận về cách chính phủ Đức cùng người dân chống dịch. Không cần phải đồng ý với anh tất cả, nhưng hãy đãi cát tìm vàng... Sau đây xin tóm tắt các ý kiến của Drosten:

 



So sánh Covid-19  với những bệnh dịch khác?

Dịch H1N1 cúm lợn. Ngày đó đúng là đã bị đánh giá nặng hơn so với thực tế. Ngày nay chúng ta có thể đi sâu hơn lý do tại sao nhận định sai này. Nhưng thực tế tổng quát nó cũng ko phải vô hại như bị hiểu lầm lúc đó. Về tỷ lệ tử vong như là một cúm mùa hàng năm. Nhưng điểm khác là độ tuổi người chết. H1N1 tuổi bị chết lúc đó tầm 20% trên 65 tuổi, điều khác với cúm mùa. Hiện tại thì chủ yếu là tuổi hưu, còn 2009 dịch bệnh H1N1 chủ yếu 25-35 tuổi. Lúc đó tôi cũng đã làm về chuyên ngành viruts và gặp những ca bệnh nặng ở tuổi 30-35 ở phòng điều trị tích cực và họ đã chết vì dịch bệnh. Nguyên nhân trẻ bị nặng: (và đã được chứng minh) khi tìm kiếm kháng thể virus họ thấy loại H1N1 mới lúc đó không có nhiều điểm chung họ hàng với những dòng cúm trước đó. H1N1 cũ thì đã có sẵn trong xã hội. Cũng đã nghiên cứu trên động vật, rất ngạc nhiên nhưng con vật luôn phản ứng thuốc cúm giống phản ứng con người lại là chồn, mặc dù ko hề có họ hàng cùng con người.

Chúng ta ko được quên cúm H1N1 có thuốc đặc trị rất hiệu quả cho giai đoạn mới bị là Tamiflu, và nếu bị nặng hơn thì kháng sinh sẽ chữa được - nhưng với covid 19 kháng sinh ko có hiệu quả, nên cần nghiên cứu ra loại thuốc khác hoặc tăng đề kháng để chống lại virus. Khoa học biết và đã chứng minh, lúc đó đã thử nghiệm rất sớm và kết luận H1N1 nguy hiểm với phổi như H3N2. Sau nhiều tháng phát dịch thì phát hiện ra có những độ tuổi nhất định ít bị bệnh, và những bệnh nhân có tuổi nhất định và có tiền sử cùng miễn dịch xã hội đối với chủng bệnh này - ngày nay chúng ta biết nguyên nhân, điều mà lúc đó chả biết. Bệnh dịch lan từ Mexico đến Mỹ, châu Âu...

Mặc dù H1N1 giống cũ ko giống đặc điểm của giống mới nhưng đại thực bào T vẫn có chức năng bảo vệ khỏi nhiễm thể mới - điều chúng ta chưa chứng minh hoặc nghiên cứu được với loại cúm mới Covid. Có thể sẽ có những người có được hiệu ứng miễn dịch nhưng tỉ lệ tôi chắc chắn là ko cao!

Tóm lại: Năm 1918 dịch cúm lợn Tây Ban Nha do virus H1N1 thể cũ. Loại virus này ở lại và nhân rộng, đến năm 1957 thì sản sinh ra giống cúm Châu Á H2N2. Virus này tồn tại và phát tán đến năm 1968 tiến hóa thành H3N2 Hồng Kông Grippe. H3N2 vẫn tồn tại và phát tán đến tận ngày nay. Virus H1N1 năm 2009 ko có đủ sức mạnh để đẩy H3N2 đi. 1977 có một dịch bệnh nhỏ là dịch cúm Nga khởi phát là 1 loại H1N1 giống H1N1 tù 1919-1947. Sau 20 năm hoàn toàn biến mất lại bùng phát, và tồn tại đến 2009. Không biết chắc chắn, nhưng có thể những dịch bệnh như vậy vẫn tồn tại trong những cộng đồng nhỏ.

Nhìn nhận lại H1N1 năm 2009 có thể chú ý hai nhóm: 1918-1957 nhóm người sinh ra trong giai đoạn này. 2009-1957= 52 tuổi và già hơn đều từng bị cúm H1N1 và có khả năng miễn dịch với chủng này (kể cả không giống nhau như đã nêu ở trên) tức là loại cúm đầu tiên bị trong đời cũng là loại cúm gần như chắc chắn sẽ được miễn nhiễm suốt đời, theo Drosten. Chính vì vậy dịch cúm 2009 ít người lớn tuổi bị bệnh hơn.

 

Nhưng bệnh dịch Covid hiện tại là rất khác! Tôi muốn bổ sung nốt một điểm: những người trẻ tuổi ở dịch cúm Nga năm 1977 (dưới 20 tuổi) có thể có được sự miễn nhiễm này (tức chủng cúm lần đầu tiên bị). Và những ngươi này năm 2009 tầm 32 tuổi. Tuổi đáng lẽ ra bị nặng nhất. Nhưng vì đã được tự miễn dịch hoặc đã được tiêm chủng H1N1 nên miễn nhiễm tốt, do đó dịch bênh cúm 2009 hậu quả ko nặng nề như dự kiến vì có những yếu tố như vậy. Thí nghiệm trên động vật cho kết quả virus 2009 là H1N1 chủng mới, và ko có miễn dịch chung nhưng thực tế những yếu tố như trên đã bị bỏ sót, nghiên cứu trong nhiều năm về cúm đã bị bỏ quên, nếu theo nhìn nhận ngày nay thì chắc chắn sẽ bị chê thậm tệ....

 

Ngày nay lại vòng cũ lặp lại khi mọi người nhìn ở dịch bệnh này, nhưng thực tế lại khác đấy! Về vaccine H1N1 lúc đó đã có rất nhiều vấn đề xảy ra ở khâu thực hiện là một chủ đề rất tông thể, giờ đây lại sống lại với nhiều định kiến cùng thuyết âm mưu. Có nhiều nguyên nhân lúc đó vì công nghệ kỹ thuật chưa đạt được như ngày nay (giờ có tổ chức kiểm tra giữa vaccine với công nghiệp sản xuất vaccine) – tức là có một khung mẫu vaccine sẵn cho mấy loại HN sau đó sẽ được cải biến để tương thích với loại mới chứ ko phải nghiên cứu gốc từ đầu. Tất nhiên vaccine trước kia không đủ tiêu chuẩn như vậy nên bây giờ mới có ở Đức biểu tình chống lại bắt tiêm... Khi đó đều là những nghiên cứu và công bố nhanh để cho tiêm. Khoảng đầu năm 2009 tuyên bố có thì đến mùa thu năm ấy triển khai diện rộng đi liền với phản đối, biểu tình... Có rất nhiều loại vaccine khác nhau và chất lượng cũng khác nhau.

Media đổ thêm dầu vào lửa mà ko có căn cứ chính xác. Lúc đó có kiểu là phải đặt hàng trước cho các cty, từ lúc chưa có vác xin để có nguyên liệu, vận chuyển... kiểu đặt hàng ngẫu nhiên chả biết loại nào sẽ nhận được, ngoài ra còn có hợp chất tăng cường công dụng của vaccine. Đây là điều cần thiết và chắc chắn cũng sẽ còn dùng khi chúng ta sản xuất vaccine. Lý do là thiếu nguyên liệu và thực tế nó vẫn đang phát huy công dụng tốt ở những vaccine hiện lưu hành (hợp chất tăng cường công dụng của vaccine thực chất bao gồm nhiều chất trong đó có công dụng thức tỉnh sức đề kháng. Tế bào bạch cầu sẽ tăng lên…) - nhiều loại là bí mật của các nhà sản xuất vaccine.

Người phản đối lấy khẩu hiệu họ là “chuột thí nghiệm cho hợp chất mới”... và không hề lắng nghe các báo cáo khoa học có nguồn gốc. Những cáo buộc đó vẫn không thể chứng minh được, nhưng mọi người vẫn truyền bá và tin vào nó, lại còn cộng theo đó là những cáo buộc về hối lộ... điều mà tôi ko thể kết luận hay khẳng định. Điều tương tự lặp lại hôm nay. Nhiều người khẳng định tôi nhận được tiền từ những nghiên cứu... thề là chả có! Tôi chỉ nhận lương chứ chả nhận một đồng từ dự án nghiên cứu nào!

Về các tập đoàn vaccine tôi không nghiên cứu, còn về hợp chất tăng cường công dụng của vaccine thì có rất nhiều nghiên cứu và tôi có thể tin là nó hiệu quả, đặc biệt là với những dịch bệnh như hiện nay để sản xuất được vaccine số lượng lớn, cho kết quả tốt ở nhiều độ tuổi khác nhau cũng như nhiều loại vác xin khác nhau. Ngoài ra giấy phép được cấp rất khó đấy!

Khả năng có miễn dịch liên hệ giữa H1N1 với Covid? Hi vọng ở góc chưa được khám phá?

Thực ra có một dạng trường hợp miễn dịch có thể xem là điểm mù đó là có những người có đại thực bào T trong máu và đại thực bào này thức tỉnh khi tiếp xúc Covid dù chưa từng nhiễm Covid, theo kết quả phòng thí nghiệm. Kể cả là biểu hiện nhẹ nhưng có thể chứng minh được là là nó chống lại virus.

Có những điểm giống nhau giữa các loại virus nêu ở trên với virus mới ở protein.  Có những điểm giống nhau và có thể kích thích đại thực bào T thức tỉnh (ý nghĩa ở những người nhiễm mấy loại cúm trên và có thể có đại thực bào T sẵn thì khả năng chiến đấu chống bệnh hoặc miễn dịch cao hơn).

       *****

 

Tác dụng của việc nới lỏng các lệnh cấm và đặc biệt là chủ đề về mở cửa trường học và mẫu giáo.

Hiện ở Đức đang tranh cãi kịch liệt về quyền tự do, về việc các nhà khoa học nhận xét như thế nào về quyết định chung cho cả nước? Thực tế về mặt khoa học là rất tốt, tất nhiên các bang có đặc thù riêng về địa lý cũng như dân cư... và như vậy cũng cần có những quyết định mang tính địa phương phù hợp với khu vực.

Khoảng 4 tuần trước nghiên cứu ở làng Heinsberg ở Nordrhein-Westfalen đặc biệt với vấn đề nới lỏng lệnh cấm cho kết quả từ 900 người ở 400 gia đình thì kết quả có 15% (5 lần nhiều hơn so với kết quả về miễn dịch xã hội chung). Thực tế là đã có nghiên cứu để đưa ra tổng thể là khoảng 1,8 triệu người và theo nghiên cứu của tôi thì có khoảng 1/4 đến 1/8 là con số được thống kê theo số liệu. Thực ra con số chênh lệch ko phải là quá lớn như ở các nước khác. Nếu chỉ theo con số thống kê. Vấn đề là có nhiều bệnh nhân ko có biểu hiện bệnh (bởi các con số thống kê chỉ dựa trên biểu hiện về đường hô hấp và cảm cúm), các nghiên cứu khác nhau cho con số tầm 20-45% là ko có biểu hiện bệnh!

Con số 1,8 triệu ở trên là con số dự đoán nhiễm bệnh ko có biểu hiện và nằm ngoài các thống kê của Đức.!!!

Tôi nghiên cứu dựa trên con số thống kê và  theo đó 0,4-0,9% tỷ lệ tử vong (trước đó dự đoán tôi đưa ra là 0,5-0,7%) và kết quả chỉnh sửa đều theo xu hướng tăng lên. Thực tế nếu thống kê cả các kết quả xét nghiệm nhanh thì kết quả còn có sự chênh lệch nữa. Nếu tôi tính đơn giản theo số liệu có sẵn và làm phép tính thì tỷ lệ tử vong khoảng 0,45%. Thực ra xin nhắc lại, chúng ta không nên và không cần tranh cãi về con số này!

Thực tế tỷ lệ tử vong này là con số có thể sử dụng để chuẩn bị về mặt y tế! Miễn dịch xã hội là còn rất xa! (Chúng ta có quá ít thông tin về miễn dịch xã hội. Về lý thuyết thì nhiễm bệnh 70% toàn dân thì bệnh dịch sẽ xem như vượt qua, mặt khác con số này không quan trọng vì là bệnh dịch khi đạt mức 70% không phải là điểm kết thúc, chỉ là điểm đổi chiều và sẽ bị giảm dần nhưng cần đạt mức 90% thì mới là qua mức bệnh dịch!). Thêm một điểm là chúng ta chưa nắm chắc được cách tính tác dụng của đại thực bào lympho T.

Rồi chúng ta sẽ thấy ở các nước vì khi đó nới lỏng các lệnh cấm thì bệnh dịch ko quay trở lại cao điểm nữa, hiện chúng ta chưa thấy và tính được điểm này, dù đó là điểm mà chúng ta đều mong muốn!

 

Chúng ta đã phải hạn chế tiếp xúc cũng như có nhiều biện pháp mạnh để ko xảy ra tình trạng quá tải như ở Ý hay Vũ Hán. Cần phải nói thêm là kể cả có chỗ ở phòng điều trị đặc biệt ko đồng nghĩa với việc sống sót vượt qua dịch bệnh. Lấy tỷ lệ bình quân sau khi chia về độ tuổi, các nước... thì tỷ lệ sống sót sau khi nằm khu điều trị tích cực dùng máy trợ thở là rơi vào khoảng 50%, và hậu quả của dùng máy trợ thở như bị trầm cảm và nhiều hậu quả khó khăn cho cuộc sống sau này, thậm chí đến mức là liệu cuộc sống sau đó có đáng giá ko sau khi khỏi bệnh?!

Tất cả cũng cần lưu ý là đủ giường chăm sóc đặc biệt ko đồng nghĩa với mọi vấn đề đều được giải quyết, quan trọng là phải phòng bệnh - đặc biệt là nhóm nguy cơ cao. Cố gắng duy trì đến khi có vaccine!

 

 

-Trẻ em với một nghiên cứu ở miền Bắc nước Pháp cụ thể ở Oise đang trên tờ Preprint. 660 học sinh, giáo viên, phụ huynh xét nghiệm trước khi lệnh cấm diễn ra. Đây cũng là nghiên cứu hiếm về độ tuổi này mà chúng ta có ở thời điểm hiện tại, rất thú vị! Vùng này có ca nhiễm rất sớm và khoảng 5 tuần quá trình nhiễm và bùng phát xảy ra ở trường này, chúng ta có thể nhìn ra tầm khoảng 5 tuần từ ca đầu tiên đến lúc đóng cửa trường, nguyên nhân bị đóng ko phải là vì dịch bệnh mà là vì đến kỳ nghỉ lễ - chính vì vậy có con số rất đáng chú ý!

Tỷ lệ lây nhiễm chéo cho phụ huynh, anh chị em là tầm 10,2->11,4%, như tỷ lệ các nghiên cứu khác.

Nhìn kết quả ở trường học thì tỷ lệ học sinh lây nhiễm là 38,3 % còn giáo viên là khoảng 43,4%; 60% là các nhân viên vệ sinh, bảo vệ. Nếu con số ở trường học như ở trường hợp này thì thực sự cần phải đóng cửa trường học! (Quả thật một số nơi Pháp và Đức mở ra rồi phải đóng ngay, lây nhiễm quá!)

Và tất nhiên phải xem lại kết quả lần nữa:

đầu tiên đây là trường cấp 3 tuổi từ 15-18

40% bị lây nhiễm là một con số rất cao. Thường thì trường cấp 3 như vậy có tầm 1500 học sinh nằm ngay trong thành phố và nếu theo tỷ lệ này thì chỉ cần vài tuần sẽ có thêm tầm 700-800 ca trong thành phố và những gia đình có học viên. Con số này nói lên trường học là môi trường đẩy nhanh dịch bệnh bùng phát. Nói lại về con số khoảng 40% này thì cần chú ý, tầm 1262 học sinh thì có 326 đăng ký tham gia nghiên cứu này , chiếm 37% học sinh tham gia nghiên cứu này + 345 gia đình đi kèm, bởi vậy liệu con số này có đáng tin cậy để đưa ra kết quả tổng hợp này, mẫu nghiên cứu này có đầy đủ hay còn nhiều yếu tố chủ quan ảnh hương đến kết quả? Một yếu tố cần lưu ý là những người tự nguyện đăng ký tham gia thường là những người có biểu hiện bệnh - dĩ nhiên hệ quả là sẽ ra kết quả cao hơn!

ngoài ra điểm đi ngược lại ở trên là trường, khu vực này sau đó đã được xét nghiệm rất nhiều sau khi trường học đóng cửa. Họ đã có kết quả xét nghiệm PCR và họ biết kết quả thì có thể họ sẽ không muốn tham gia thí nghiệm nữa vì đã biết kết quả rồi. Hai yếu tố này đi ngược chiều nhau và những nhà khoa học nghiên tham gia nghiên cứu này cũng khẳng định họ sẽ không thể xác định được yếu tố nào ảnh hưởng lớn hơn.Có hai vấn đề có thể khẳng định là có 2 nguyên nhân sẽ ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả và có thể tự cân bằng cho nhau.  

 

Chúng ta sẽ sử dụng khi mở cửa lại trường học các biện pháp: mang khẩu trang, tỷ lệ học sinh trong lớp, giữ khoảng cách an toàn..., tất cả những biện pháp này sẽ đưa ra kết quả khác hơn kết quả ở trường học trong nghiên cứu ở trên!

 

Các nghiên cứu của nhiều nước tiên tiến có sai không?

Có chứ, ví dụ:

Viện Pasteur ở Paris đã công bố kết quả này tuần trước về tác dụng của việc hút thuốc. Sai! Thậm chí người hút thuốc nếu bị nhiễm bệnh thì sẽ nặng hơn là ko hút thuốc!

Tỷ lệ lây nhiễm ví dụ ở trường học ở ÚC là rất thấp – Sai! Chúng ta thấy ở kết quả này là các nhà khoa học cố tính làm để tạo áp lực lên chính trị.

Thực sự hiện tại các nhà khoa học đang chịu áp lực phải đưa ra con số kết quả nghiên cứu ở trẻ em và một phần trong đó sẽ đưa những kết quả không kiểm chứng kỹ. Úc, Canada cũng vậy – áp lực rất lớn lên việc phải mở cửa trường trở lại! Nó thực sự như là một kết quả diễn văn cho cộng đồng xem – ngay cả New York Times cũng bị cuốn vào việc này! Kết quả bị sai lệch vì vội vàng và do những người ko chuyên làm... thấy rõ ở nhiều nghiên cứu!

 

Chủ đề trẻ em: ko có cơ sở nào để khẳng định tỷ lệ virut ở trẻ em thấp hơn người lớn!

Tôi muốn nói thêm đó là trẻ em có tỷ lệ virus cao ở họng và thống kê cho thấy ko có xu hướng ít hơn so với người lớn như những nghiên cứu trước đây. Nguyên nhân nằm ở tỷ lệ trẻ em quá ít ở những nghiên cứu trước... còn các nhà báo thì hay nhét chữ vào mồm người khác (kể cả Drosten – nhà báo cho là ông bảo trẻ con ít lây và đòi mở lại trường học, ngược 100%!)

Đó là kết luận làm nhiễu loạn và thậm chí phải trả giá đắt bằng nhiều mạng người, nếu chúng ta tính toán lại các con số về việc lây nhiễm chéo nếu như ko có các biện pháp bảo vệ.

Hiện trạng hiện nay: chính trị gia đòi hỏi nhà khoa học bằng chứng để chống lại kết quả đó. Nhà khoa học không đưa ra được, nhưng đồng thời cũng không đưa ra được con số để chứng minh điều ngược lại.

Trẻ em bị lây nhiễm ít hơn là một chủ đề đáng quan tâm khác, theo kết quả của một nghiên cứu ở trung quốc được công bố trên "Science". Trẻ nhỏ bị lây nhiễm ít hơn trong gia đình. Tất nhiên nếu hoàn cảnh khác hơn là mở lại trường học hoặc nhà trẻ thì tỷ lệ đó sẽ lại cân bằng lẫn nhau.

Góc độ cá nhân và kinh tế thì cần và tôi hoàn toàn hiểu vấn đề mở lại nhà trẻ. Góc độ nhà khoa học thì cần cẩn thận vì có thể bị hậu quả nặng nề. Và khi tổng hợp lại cả hai bên thì có thể xem xét mở lại trường cho những nhóm đối tượng nhất định:

Mẫu giáo - nhưng ko được 100% một lần. Logic sẽ là cho phép mở cửa mẫu giáo và cấp 1, nhưng ko được phép hết công suất và đảm bảo những điều nhất định như nhà trẻ cho nhóm trẻ em và phụ huynh nhất định. Cấp 1 thì ko được tập trung quá nhiều, và sử dụng hiệu ứng mùa hè có nhiệt độ cao

Trẻ lớn tuổi chuẩn bị tốt nghiệp thì cần xác định nguy cơ cao giống như ở những vũ trường và cần phải có biện pháp mạnh! (Khác VN chưa: VN thì bắt các em nhỏ nhất đeo cả khẩu trang, cả mũ chắn nước bọt...)

Sau khi mở cửa từng phần thì cần quay lại hỏi nhà khoa học... khi đó sẽ đưa ra kết quả như vấn đề với ông bà ở nhà hay xét nghiệm ở diện rộng. Ví dụ như mở cửa nhà trẻ cho các đối tượng cần thiết và sau đó sẽ xét nghiệm tất cả những người liên quan theo tần suất 2 tuần/lần PCR

Vấn đề sẽ đặt ra ở học sinh là nếu trong gia đình có người nguy cơ cao như bố bị bệnh tim thì cũng ko thể yêu cầu bắt buộc học sinh này đi học! Nghĩa vụ đi học ở đây sẽ cần xem xét lại, trường hợp như vậy thì hs có thể học online. Vì chuyện quyền con người...nên sẽ rất phức tạp!

******

 

Corona lúc các lệnh cấm nới lỏng

2 hướng ngược chiều:” may quá cuối cùng cũng nới lỏng” và “nguy hiểm quá”!

Nếu nhìn từ chuyên ngành có thể đưa ra những ý kiến trái chiều nhau. Tất nhiên chính trị nhiều khi phải thỏa hiệp, nhưng không có nghĩa là nước Đức thua cuộc. Thực tế nhiều người đã tự giác và học được bài học tự giác, cộng với mùa hè đến nên tỷ lệ nhiễm sẽ ít, nhưng mùa thu và đông sẽ đến rất nhanh! Tôi hi vọng đến lúc đó thuốc sẽ hiệu quả hơn bây giờ!

Nhiều thứ thuốc có thể sẽ ra đời nhanh hơn là vacccine, nếu ko có thể nguy cơ sẽ rất cao!

 

-Ý tưởng: dùng gene của người khỏi bệnh để điều trị - có nhiều nhóm đang làm. Một nghiên cứu ở Isreal, một nghiên cứu khá thành công của đại học Koeln cùng làm với nhiều nhóm nghiên cứu lây nhiễm tại Đức - đáng được lưu ý, nhưng mặt khác cũng cần lưu ý  khi đưa ra đánh giá, vì nó mới chỉ là đưa ra truyền thông họp báo nhưng chưa ứng dụng trên người bệnh!

Ở nghiên cứu phòng thí nghiệm thì đã có những ứng viên nhất định cho vác xin nhưng chặng đường còn dài, nếu ko thì đã có vác xin được công bố. Biện pháp hiện tại mà WHO cũng đưa ra là xét nghiệm rất nghiêm, nhưng nhiều người ko được xét nghiệm vì ko có biểu hiện....

có những nhóm người như già, bệnh thì hiển nhiên, những tất nhiên là những nhóm khác. Hiện tại vấn đề không phải là giới hạn số lượng PCR để xét nghiệm mà là vấn đề logistic. Cần cân nhắc, hoạt động hiệu quả hơn, nơi nào cần xét nghiệm nhiều hơn, các viện có chức năng xét nghiệm và phân bổ... để có thể nâng cao hiệu quả.

Đức cũng thiếu nhân viên để đến từng nơi để lấy mẫu!

Nhà trẻ và trường học là nơi khó, đặc biệt là nhà trẻ - trẻ con gần như ko có biểu hiện và thực ra đây ko phải là nhóm cần bảo vệ trước dịch, mà điều cần làm là bảo vệ những người có liên hệ trực tiếp với nhóm này như giáo viên, thành viên khác trong gia đình!

Cá nhân tôi nghĩ biện pháp hiệu quả nhất cho nhóm đối tượng này là kế hoạch sử dụng nhân lực - giáo viên- như thế nào! Vì thời gian tới sẽ có những điểm mở dần, khoảng 25% nhu cầu, và 1/3 nhân viên sẽ đi làm và lúc đó cần lựa chọn nhân lực ví dụ như nhóm nhân viên trẻ tuổi, hoặc những nhân viên ko có người thân bị bệnh nền như tim sống cùng nhà.

Vấn đề: logistic vận chuyển mẫu và vấn đề hàng ngày khác. Chúng ta từng nói đến mẫu thử nhanh giống như khi xét nghiệm mang thai. Mục đích duy nhất là xét nghiệm ra protein virus chứ không phải kháng thể hay cái gì khác. Liệu đã có kết quả để ứng dụng trên diện rộng chưa?

Có một nghiên cứu rất thú vị từ chính nhóm đã nghiên cứu ra mẫu thí nghiệm. Cần nhấn mạnh lại là mục đích chính ở đây là chỉ để chứng minh có virus. Đã có những mẫu xét nghiệm đơn giản và sản xuất số lượng lớn đặc biệt là ở châu Á như Trung Quốc, Hàn quốc... Một công nghiệp lớn. Ở châu Âu cũng có, thậm chí đặt hàng qua ebay và thời gian tới có thể mua ở các hiệu thuốc, mục tiêu chính là xét nghiệm và kết quả có nhanh mà ko cần đưa về phòng xét nghiệm. Hiện chúng ta có những mẫu yêu cầu kỹ thuật cao, cũng như giá thành đắt mà phần lớn đang sử dụng tại các bệnh viện. Cái chúng ta đang nói đến là loại yêu cầu công nghệ đơn giản: lấy mẫu từ họng sau đó cho mẫu vào dịch và virus sẽ bơi vào đây. Cho mẫu lên que thử giống như ở que thử thai và nếu có 2 vạch là dương tính. Câu hỏi là độ nhạy đến đâu?

PCR rất nhạy. Nhưng loại que thử này thì sao? hiện đã có một nhóm nghiên cứu cho ra kết quả rất nhanh. Nguyên nhân họ cho ra kết quả nhanh vì đây ko phải là nghiên cứu mới hoàn toàn dựa trên Sars Covid 19, mà dựa trên nền tảng Sars 2003.

Về nguyên tắc thì dung dịch này có ít nhất hai chức năng là giữ chặt virus và báo hiệu dương tính với virus, nó là một thí nghiệm gồm nhiều bước kỹ lưỡng từ phòng thí nghiệm để tạo ra - thường sẽ cần tầm vài tháng, nhưng nhóm nghiên cứu này đã đi đường tắt là sử dụng nền tảng có sẵn. Về lý thuyết kết quả này là ổn, nhưng tương lai với thí nghiệm nghiên cứu từ 0 với chủng virus mới thì có thể sẽ có những bước tiến bộ…

Chúng ta nhìn lại kết quả của nghiên cứu này. Đã sử dụng 330 mẫu thí nghiệm lấy từ họng bệnh nhân. Chúng ta có những chỉ số nhất định về độ mẫn cảm có từ loại xét nghiệm PCR - thời gian... và có một chỉ số mà người trong nghề có thể đọc được, đó như là một rào chắn, nếu nằm trên thì khả năng dương tính là cao, nếu dưới thì khả năng dương tính là thấp (xét nghiệm lại ở phòng thí nghiệm sau khi có kết quả xét nghiệm nhanh). Và từ nhóm nguy cơ dương tính cao của 330 mẫu này, có 75% sau khi xét nghiệm lại là dương tính.

Nguy cơ cao=nhiều virus trong họng và độ lây lan cho người khác cao

Với nhóm nguy cơ thấp thì loại xét nghiệm nhanh gần như ko có giá trị, nên cần có những bước tiến ở loại xét nghiệm nhanh trong tương lai gần vì có giá trị phân loại đầu tiên và có giá trị khi sử dụng ở phòng khám tư hay nhóm trực đêm ở bệnh viện, khi mà bác sĩ phải đưa ra quyết định nhanh, liệu bệnh nhân này có nguy hiểm hay không.

Ý nghĩa bảo vệ đối với những bệnh nhân khác khi ở môi trường bệnh viện "bình thường" - không phải bệnh viện chuyên điều trị Corona.

Chỉ khoảng vài tuần tới hoặc 1-2 tháng tới sẽ có những sản phẩm hàng loạt như vậy có xuất xứ từ châu Á, tất nhiên độ nhạy chắc chắn ko đạt được như que thử thai: ra hiệu thuốc mua về tự thử cho kết quả - Đây giống như là giải pháp tình thế chứ ko thể thay thế được xét nghiệm PCR! Chỉ là để định hướng, khi đối tượng bệnh nhân này có nguy cơ cao: trong xe cấp cứu hoặc khoa cấp cứu. Nhưng tất nhiên cũng sẽ cần suy tính cho viện dưỡng lão nếu như vận chuyển mẫu PCR ko thuận tiện hoặc những nước có khó khăn sản xuất PCR. Để bảo vệ nhân viên y tế tốt, tất nhiên luôn ko được phép quên là kết quả của loại xét nghiệm nhanh này có tiềm ẩn nguy cơ sai số vì độ nhạy cảm có giới hạn. Que thử nhanh chỉ là kết luận tạm thời chứ ko phải là kết quả của bệnh nhân! Tất nhiên nó cũng có giá trị rất lớn vì đó là chuông báo động khi bệnh nhân đến để bệnh viện, cơ sở y tế và những bệnh nhân khác có thể được bảo vệ trước nguy cơ nhiễm, vì nó có kết quả ngay lập tức.

 

Mẫu từ họng hay có thể mẫu nước bọt?

PCR ở phòng thí nghiệm thì đó là điều chắc chắn, và những người trong nghề đều biết nguy cơ lấy mẫu ko đạt tiêu chuẩn và cũng lãng phí nguyên liệu, từ những nguyên nhân này có nhiều nhóm thử nghiên cứu với nước bọt. Nhưng cần biết thường thì nếu bệnh về đường hô hấp, mẫu lấy từ nước bọt ko có giá trị. Với Corona thì kết quả lại tốt hơn mong đợi - kết quả lại đồng nhất từ nhiều nghiên cứu khác nhau.

từ Mỹ một nghiên cứu 44 bệnh nhân thì 38 bệnh nhân - song song cả mẫu từ họng và nước bọt

thì kết quả từ họng thậm chí ko rõ ràng bằng nước bọt! (21% từ tổng này cho kết quả xét nghiệm PCR từ mẫu họng là âm tính và từ nước bọt tỷ lệ sai lệch này chỉ 8%).

Có nhiều nguyên nhân: khó lấy mẫu đạt chuẩn (trong khi đó nước bọt là dễ dàng)

thí nghiệm ở Thái với 200 bệnh nhân: 21 dương tính trên tổng. Khi thử cả hai loại mẫu dịch họng và nước bọt trộn vào nhau thì kết quả 19 dương tính và 2 bị bỏ sót. Và khi xét nghiêm từng loại mẫu thì nước bọt chỉ có 18 dương tính, 3 bị bỏ sót

trường hợp này cho thấy nước bọt cũng cho xác suất sai số cao hơn là trộn hai mẫu với nhau

kết quả này vẫn là ngạc nhiên đối với cá nhân tôi về độ nhạy cảm của mẫu bệnh phẩm nước bọt

Ngạc nhiên tích cực. Thêm một nghiên cứu Toronto và cũng cho kết quả tương tự, làm chi tiết hơn, nghiên cứu khá nhiều bệnh nhân.

Ở tuần đầu nhiễm bệnh cả hai loại mẫu bệnh phẩm: có 11 bệnh nhân dương tính, trong đó với mẫu nước bọt thì có 2 trường hợp ko cho kết quả dương tính - sai và 1 trường hợp mẫu họng ko cho kết quả dương tính - sai. Độ nhạy cảm như các thí nghiệm khác

Nước bọt hơi ít nhạy hơn mẫu họng. Tuần nhiễm bệnh thứ hai: ngày thứ 8 đến 14, thì kết quả có 5 chỉ dương tính với mẫu họng và 4 chỉ dương tính với mẫu từ nươc bọt.

Tuần thứ 3: mẫu họng mẫn cảm hơn hẳn nước bọt!

Mẫu nước bọt có thể là một hướng bổ sung có thể sử dụng, ví dụ khi sử dụng cho các nghiên cứu xét nghiệm với những người tình nguyện khỏe mạnh,  đơn giản để lấy mẫu.

Một cách khác để thử nữa là thử kháng thể mà chúng ta đã từng nhắc đến ở những phần trước. Ví dụ trẻ em đau họng vào thứ 6 và thứ 2 đã là ngày thứ 4, như vậy có thể sử dụng những mẫu xét nghiệm kháng thể ở đây ko? tôi nghĩ đó sẽ là quá sớm để sử dụng loại xét nghiệm kháng thể. Tuần đầu tiên chắc chắn nên là PCR xét nghiệm.

Tuần thứ 2 có thể và tuần thứ 3 thì chắc chắn có kháng thể cho những xét nghiệm như vậy, trường hợp sử dụng như vậy thường là ở bệnh viện, nhưng một điều cần lưu ý là âm tính ở xét nghiệm này không đồng nghĩa với việc là không bị nhiễm Corona. Vẫn phải là PCR, tất nhiên cần làm thêm chụp CT phổi.

Trường hợp khu vực có nhiều người nhiễm, kết quả xét nghiệm khi nhập viện với PCR là âm tính, nhưng có thể sẽ dương tính sau nhiều lần xét nghiệm. Khi đó việc xét nghiệm kháng thể có thể nên bổ sung. Tất nhiên về lý thuyết với việc xét nghiệm kết hợp PCR và kháng thể này thì chụp CT gần như là ko cần nữa. Nhưng phần lớn bệnh nhân này đến viện đều mục đích là chụp phổi vì cảm thấy phổi có vấn đề, kết quả dương tính của xét nghiệm kháng thể vẫn tiềm ẩn khá lớn nguy cơ sai vì báo động giả với kháng thể của những bệnh khác. Chúng ta đang ở đâu ở mặt này?

Có nhiều nguyên nhân cho kết quả sai: nguyên nhân kỹ thuật (1-1,5% với mẫu máu), thời gian trong và sau mùa cúm (3-4%) - kháng thể này thường 4-6 tuần sau cúm có trong máu - nhiều nghiên cứu đã bỏ qua những yếu tố này.

 

Ý kiến của Drosten về mẫu test kháng thể nhanh của Thụy Sĩ  cty Roche- sản xuất hàng loạt

(Link bài về cty này: https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/unternehmen/pharmakonzern-roche-neuer-schnelltest-fuer-coronavirus-16678244.html )

Ở Đức cũng có những xét nghiệm có kết quả tốt như vậy. Một công ty đã sản xuất từ lúc dịch bắt đầu và được rất nhiều viện nghiên cứu bệnh viện sử dụng. Ngoài ta thời gian tới cũng sẽ có khoảng 2 công ty cho ra 2 test kiểu này. Nhìn con số khó có thể đưa ra kết luận. Chúng tôi cũng nghiên cứu để đánh giá các loại mẫu thử nhanh khác nhau. Chúng tôi cũng nhận được thông tin từ các công ty sản xuất. Giống như ngành sản xuất Ô tô ngày nay thì các công ty sản xuất mẫu xét nghiệm này cũng vậy, sẽ có phân cấp theo phân khúc thị trường. Tất cả các sản phẩm đều có thế mạnh nhưng thực tế nhiều hơn là sản phẩm của báo đài!

Chúng tôi có ví dụ từ bạn nghe đài: cô ấy bị nhiễm corona theo PCR xét nghiệm và được điều trị. Sau 3 tuần được xét nghiệm kháng viruts thì kết quả là âm tính. Ngài có giải thích nào cho trường hợp như vậy?

Lưu ý điều trị ở đây thường là tự cách ly ở nhà .... =>tôi cũng biết những trường hợp như vậy thỉnh thoảng như vậy. Câu hỏi đầu tiên tôi muốn đặt ra là tính đảm bảo chính xác của xét nghiệm PCR!

Nhóm bệnh nhân không có biểu hiện là thực tế, chúng ta sẽ tự hỏi ở đây là lúc đó xét nghiệm có bị sai sót gì, mẫu bệnh phẩm ko chuẩn?

Một nguyên nhân khác là kết quả dương tính chuẩn nhưng đến lúc ko có kháng thể vì những nguyên nhân sau: thời gian xử lý bệnh phẩm ở bệnh viện quá lâu nên mẫu xét nghiệm kháng thể đã bị mất giá trị. kết quả âm tính ko đồng nghĩa là ko có kháng thể. Hoặc có những bệnh nhân trường hợp hiếm hoi nhưng có là đặc điểm cá nhân của bệnh nhân không dương tính với loại xét nghiệm kháng thể này.

Tôi biết có những trường hợp như vậy, cả những bệnh dịch trước đây như Mers, họ không phải không có kháng thể mà kháng thể của họ là loại kháng thể chống lại phần khác của virus. Với cách xét nghiệm khác sẽ cho kết quả dương tính với kháng thể. Nếu kết quả tiềm ẩn nguy cơ sai số thì bác sĩ ở các phòng khám có thể/nên gửi tới các phòng thí nghiệm để xét nghiệm lại.

Nhìn lên xác suất thống kê thì cá nhân trong số bệnh nhân nhiễm virus cũng có rất nhiều vấn đề cần lưu y như kết quả dương tính sai hoặc âm tính sai. Liệu chúng ta cần đi sâu trong vấn đề này nhiều hơn là chỉ tập trung vào vấn đề ai nhiễm bệnh như hiện tại? => hiện tại thời điểm bệnh nhân bị nhiễm ít hơn và đã lành nhiều hơn thì chúng ta cần lưu ý xác suất xét nghiệm bị sai số sẽ dễ nhìn ra và cao hơn so với thời điểm tỷ lệ lây lan bệnh đang cao - thực tế nếu phát sinh sai số như vậy thì cần phải sử dụng xét nghiệm kiểu khác để kiểm chứng và nếu kết quả vẫn là đồng nhất. Ví dụ giai đoạn đầu ít bệnh nhân bị bệnh thì để thử nghiệm độ chính xác của các loại xét nghiệm=> lấy mẫu dương tính PCR từ phòng thí nghiệm (ví dụ 1000 mẫu có 15 mẫu dương tính). Nhà nghiên cứu cần đc bảo vệ kỹ và thí nghiệm trên những mẫu này để tính độ chính xác. Công việc rất cầu kỳ và phức tạp. Khi tỷ lệ nhiễm bệnh cao và nhiều thì tất nhiên ko đủ nguồn lực để làm như vậy nữa, ngoài ra sai số cũng đã ít hơn vì tỷ lệ nhiễm cao trong mỗi trường nên túm lại là các xác suât thống kê sẽ cho kết quả thay đổi theo từng giai đoạn.

 

Môi trường  Đức tốt hơn nhiều so với những gì báo chí đưa tin. Tôi có thể hiểu quyết định của nhà nước. tất nhiên chúng ta phải chuẩn bị cả kết hoạch dài hơi, như khi mùa hè qua thì phải có thuốc hiệu quả khi mà chưa có vaccine. Đó là điều làm tôi lo lắng. Điều nữa làm tôi lo lắng là ở những nước khác như ở Ấn Độ hay Braxin. Tất cả nhng thông báo trên báo chí về số lượng tử vong. Từ lúc xảy ra đến lúc kìm được ko đơn giản, mất nhiều thời gian như ở Ý, TBN. Cả con số ở Mỹ cũng làm tôi lo lắng và cảm thấy không khả quan - trên New York Times dự đoán theo xác suất thống kê 3000 tử vong hàng ngày đến cuối tháng 5. Góc nhìn nhà khoa học: không thể để như vậy và phải làm gì đó!

 

Về virus và cuộc sống thường ngày, cũng như sự thay đổi của Virus và thuyết âm

Christian Drosten đã ký tên cùng nhiều nhà khoa học, bác sĩ, người nổi tiếng... về vấn đề yêu cầu truyền thông không lan tỏa những thông tin thiếu khoa học tạo tin giật gân, ví dụ đặc biệt là các video, thậm chí từ bác sĩ hoặc nhà khoa học, về chủ đề dịch bệnh dù chưa bao giờ nghiên cứu thực sự - thuyết âm mưu để đẩy nhanh mất lòng tin và xa rời thực tế…

Ví dụ như về chủ đề trẻ con là mảng đang thiếu thông tin và con số đáng tin cậy. Hệ quả là có thể có nhiều cách hiểu đánh giá khác nhau. Đó là điều dễ hiểu. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây là việc có những nhà khoa học ko nghiên cứu chuyên sâu nhưng lại đưa ra những đánh giá chuyên ngành

Tôi tham gia chương trình vì đây là loại virus  tôi nghiên cứu chuyên sâu. Điều có thể phân biệt là nhìn xem chuyên ngành của họ cũng như lịch sử sự nghiệp của họ có liên quan đến chủ đề này không, nếu không thì đừng xem những cái đó, có nhiều bài là bẫy để mọi người đọc nâng cao số lượng đọc bài! Người nghe, đọc cần tỉnh táo.

 

Luật khác nhau giữa các bang đặc biệt là chủ đề về lây nhiễm qua hạt nhỏ từ nước miếng

Xuất phát điểm từ nguy cơ lây lan này đã có luật về khoảng cách 1,5-2m. Ngoài ra còn có những hạt siêu nhỏ bay trong ko khí rất lâu và có tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm => nên ở ngoài ko gian mở, tránh những ko gian kín đông người. Đó vẫn là điều mọi người nên nhớ.

Điều này và đã được chứng minh, tổng hợp từ con số và cá nhân tôi cảm nhận thì 100% bệnh nhân có virus trong đó tỷ lệ phân chia: gần 50% là từ hạt lớn, gần 50% còn lại là hạt siêu nhỏ và tầm 10% qua tay... ta đang lạm dụng thái quá việc rửa tay và xịt kháng khuẩn!

tôi thấy việc ngồi gần nhau còn nguy hiểm hơn!

chúng tôi ko phản đối việc đóng cửa nhà hàng, nhưng nên tận dụng bên ngoài, lề đường (ngoại lệ)

khi ở ngoài ko cần thực sự giữ khoảng cách 2m, nếu ngồi trong nên mở cửa sổ nhưng vẫn giữ khoảng cách.

Chứ ngày thời tiết ko tốt thì nên hạn chế khách! Nguy cơ virus nhảy từ bàn này qua bàn khác ư, có nhưng cũng có cách để làm loãng như sử dụng quạt, quạt thông gió... để ko khí lưu thông ra ngoài

Chúng ta nước Đức và kiểm soát khá tốt, cả khi R hiện tại đăng tăng nhẹ. Nhưng chúng ta cần chú ý duy trì được R thấp thì nguy cơ càng thấp. Và khi có xu hướng cao phải xử lý vì nếu ko Y tế dự phòng bị quá tảiví dụ tiêu biểu như ở Mỹ, họ mở cửa lại dù tỷ lệ R cao.

có thể chúng ta nên có một chủ đề để phân tích ý nghĩa và biết cách đọc các thông số trong báo cáo của viện Robert Koch Institut. Kể cả là nhiều người nói con số báo cáo ko được cập nhật kịp thời và chênh nhiều với Jons Hopskin của Mỹ. Nhưng độ chính xác và đáng tin cậy, chất lượng là ko phải tranh cái. Người Đức vẫn than phiền vì họ đang "sướng quá hóa rồ" khi thấy những phòng đặc biệt ko có bệnh nhân tạo nên cảm giác là chúng ta đang nâng cao quan điểm với bệnh dịch này…

25 bang của Mỹ đã nới lỏng lệnh cấm. Với thời gian 1 tháng làm ví dụ thì đại học Columbia đã làm một thí nghiệm với những điều kiện như sau: với 10% tăng hơn về tỷ lệ có contact => thay đổi tỷ lệ truyền nhiễm, tỷ lệ tử vong theo độ tuổi...=> kết quả dự đoán thấp nhất đến tháng 1.6:  Mỹ có khoảng 63.000 nhiễm mới/ngày +1.800 tử vong. Kết quả dự đoán tệ nhất sẽ là 63.000ca nhiễm mới/ngày+ 2.500 ca tử vong/ngày.

=> ý nghĩa là: thông tin được tổng hợp chậm như kết quả lan truyền bệnh dịch trong im lặng ở những giai đoạn trước, đến tận lúc tỷ lệ tử vong quá cao + nằm phòng đặc biệt quá tải mới chợt nhận ra là dịch đã bừng phát được một thời gian.

Thực ra ban đầu tình trạng ở Đức và Mỹ ko khác nhau. Ví dụ bị lây vào thứ 3 thì tuần tới phát bệnh (con số trung bình ủ bệnh là 6 ngày). Chờ đến lúc kiểm tra và có kết quả: thêm 1 tuần. => 14 ngày đã qua. Bệnh nặng cần điều trị đặc biệt: thêm một tuần nữa => tổng thời gian từ lúc nhiễm đến điều trị đặc biệt là mất 3 tuần. Ý nghĩa của nghiên cứu này là: mọi người không được chủ quan vì hệ quả của nới lỏng chỉ hiện rõ sau ít nhất 3 tuần!

quá nhiều thời gian bị bỏ lỡ và trong khi đó con số vẫn phát triển lên cao hơn nữa!

 

Đức có thể học được là cần ghi nhớ bệnh sẽ vẫn phát triển khi mọi người chủ quan!

Đức quá trình bệnh dịch phát triển là giống Mỹ nhưng vì không nhìn thấy "hậu quả" nặng nề nên mọi người sẽ chủ quan và tự tin thái quá. Cũng không thể mở cửa hàng loạt trường học nhìn theo Bắc Âu, vì họ có tỷ lệ dân số thấp. Không thể chủ quan dù cả 2 tuần chưa bùng phát! Tôi lấy làm tiếc với những gì xảy ra ở Mỹ. Và chúng ta cần phải nhớ lấy bài học đắt giá đó, càng nguy hiểm hơn là họ lại mở của nhiều bang!

 

Nhiều thông tin là bệnh dịch bùng phát từ sớm hơn, như nghiên cứu ở Pháp báo cáo rằng bệnh dịch đã có từ năm ngoái. Tôi đã xem đọc nghiên cứu này dưới dạng một bài báo trên một tờ báo khoa học. Tôi nghi ngờ độ chính xác của nghiên cứu này!

có nhiều nguyên nhân trong đó. Nghiên cứu này là theo dõi một bệnh nhân tầm khoảng 40 tuổi (tôi ko ghi rõ) và cuối tháng 12 năm 2019 bị bệnh phổi nặng. Ngày 27.12 nhập viện tình trạng xấu, vài ngày sau tiến triển tốt nên được ra viện. Mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân này vẫn còn được lưu lại. Là một trong 50 mẫu bệnh phẩm của khoa tích cực

1/2 số bệnh phẩm này được kiểm tra bằng PCR và bệnh phẩm của bệnh nhân này có dấu hiệu dương tính. Vấn đề ở chỗ đúng ra phải test lại khi có kết quả như vậy, nhưng nghiên cứu này đã ko làm như vậy

1 lần xét nghiệm PCR dương tính nếu hôngo được xét nghiệm lại với nhiều xét nghiệm ở các góc độ khác nhau thì đều có thể đặt dấu hỏi về kết quả.

Nngoài ta còn phải làm 2 việc: thứ nhất bình thường ngoài xã hội nếu PCR dương tính có thể thừa nhận kết quả đó, nhưng đây là trường hợp đặc biệt có liên quan đến hoàn cảnh đặc nhạy cảm về thời điểm bệnh dịch xuất hiện và muốn đưa ra mắt công chúng thì chỉ một lần dương tính PCR là ko đủ độ tin cậy. Cần phải thêm 1-2 lần kiểm nghiệm bằng PCR, nhất là trong đk khoa học kỹ thuật ngày nay.

 

Về căn bản virus có thay đổi phát triển theo thời gian. Nếu mẫu virut này thực sự xuất hiện sớm như vậy thì có thể nghiên cứu sâu và so sánh tính tương đồng cùng những virut xuất hiện cùng thời điểm. Chúng tôi có thể nhìn thấy được chủng virus đó là chủng của tháng nào qua đặc điểm nhận dạng. Ngoài ra khi có bệnh  nhân đó và chưa tử vong, thì cần xét nghiệm trong máu xem có kháng thể hay không, đó là điều rất đơn giản nằm trong tầm tay. Con trai bệnh nhân cũng bị nhiễm bệnh trong quãng thời gian này. Chúng ta cũng cần lấy mẫu máu để xét nghiệm và kiểm chứng kết luận ở trên, chứng minh được lây bệnh - nhưng tất cả những quá trình đó đã ko hề được thực hiện! Ngay công bố nghiên cứu này thì con số chi tiết của xét nghiệm dương tính đầu cũng ko được đưa ra cụ thể, mà viết dưới góc độ nước đôi

=> tôi thực sự tự hỏi tại sao lại công bố những kết quả nghiên cứu như vậy!

Thêm một vấn đề tôi cảm thấy bất ổn ở đây nữa là: họ sử dụng PCR của Đức nhưng dung dịch dùng để kiểm tra có nồng độ quá cao hơn bình thường rất nhiều lần. Cái này đồng nghĩa với tăng nguy cơ lây chéo, virus nhảy từ mẫu bệnh phẩm này sang mẫu bệnh phẩm khác => quá trình xét nghiệm đã không được làm "sạch sẽ => tôi nghi ngờ trình độ chuyên môn của người làm thí nghiệm này vì nguy cơ đó là phải biết! Không hiểu sao xuất bản và nhà kiểm duyệt  có thể đăng những bài như vậy thông qua kiểm tra, hậu quả là hiệu ứng hoang mang thông tin trong dân chúng mặc dù xuất phát điểm về mặt khoa học thì thí nghiệm này đã có vấn đề.

 

Nguồn gốc của virus này. Liệu có phải là sản phẩm của phòng th�� nghiệm?

Chuyên gia virus khẳng định có thể nhìn thấy nguồn gốc tự nhiên của nó. Ý kiến của Drosten?

Có những họ hàng của chủng virus này ở động vật, thậm chí là rất nhiều họ hàng. Có nhiều nghiên cứu về chủ đề này, một vài nghiên cứu nhỏ lẻ ở TQ và kết quả đưa ra là động vật có vẩy. Những kết quả này tôi đã đọc và ko hề có tính thuyết phục rằng nguồn gốc của bệnh dịch này là từ đó. Nhưng điều đó không đồng nghĩa nguồn gốc của bệnh này ko phải là từ các động vật

Thực ra có nhiều đặc điểm họ hàng nhỏ lẻ nhưng rất khó để đưa ra đánh giá tổng quát ở đậy. Thật khó để đưa ra ví dụ tương ứng. Tôi có thể lấy ví dụ như họ nghiên cứu xem cá voi có họ hàng với bò hay ko. Nhưng vấn đề ở chỗ họ không nghiên cứu con bò mà cứ lấy những con khác như lạc đà, hay thậm chí là chuột để cố đưa ra kết luận họ hàng về mối tương quan này, sau đó họ sẽ cố gắng đưa ra kết luận rằng có nhiều mối tương quan giữa cá voi và bò nhưng ko rõ ràng như ko hề có đặc điểm 4 chân.... => ví dụ mang tính chế diễu là chính về độ phi thực tế không logic làm trò cười ở những nghiên cứu như vậy, nghiên cứu dưới góc độ phán đoán thì thực sự khó đưa ra kết luận!

Chúng tôi cũng có một phát hiện khi nghiên cứu chủng virus này, điều mà các đồng nghiệp TQ cũng phát hiện và nhanh tay hơn trong việc công bố là: trên bề mặt của virus này có một đoạn có khả năng/chịu trách nhiệm cho việc tấn công mở cửa vào tế bào. Đặc điểm này không có ở chủng virus cùng loại trên dơi.... Chúng tôi phỏng đoán đặc điểm này giúp tấn công họng nhanh hơn. Và khẳng định lại đặc điểm này ko có ở virus SARS, chúng khác! Thực tế những đặc điểm này cho cảm giác là sản phẩm nhân tạo. Nhưng mẹ thiên nhiên cũng luôn sản xuất ra những biến thể đột biến bất ngờ như vậy…

Cuộc tranh luận tương tự như vậy chúng ta cũng có với bệnh dịch cúm. Virus tự đột biến để thích nghi và sống sót tốt hơn với vaccine cúm. Nó là ngẫu nhiên và một ngày đẹp trời sẽ có những đột biến nghiêng trời và nó có thể tạo ra "đột phá".

một nhà nghiên cứu được giải Nobel trong nhóm nghiên cứu về HIV năm 2008 đã phát biểu trong một chương trình TV liên quan đến nguồn gốc của chủng virus này: có một đoạn tế bào của HIV và chỉ có thể là sản phẩm nhân tạo. Có thể nhìn thấy đoạn tế bào này như khẳng định và đó là một kết luận rất bình thường?

Thực sự làm khó khi tôi với tư cách nhà nghiên cứu virus phải kết luận một nhà nghiên cứu khoa học khác là đã lan truyền ra những thông tin "vớ vẩn" - nhưng nó thực sự là điều vớ vẩn! Sự tương đồng này ko phải là trường hợp quá đặc biệt, và trong giới khoa học thì đó là điều đã được khẳng định và chủ đề này đã được loại bỏ vì sai, kể cả khi một người nghỉ hưu từng dành giải Nobel nói chuyện khẳng định trên truyền hình (Người dịch: đừng nhìn vào học vị của các “chuyên gia”!)

Vấn đề đó ko cần phải tranh cãi!

Một chủ đề khác trong nghiên cứu ở Anh và Mỹ có thể cần được quan tâm là liệu virus có biến đổi và hệ quả kéo theo là lây nhiễm, đặc điểm bệnh, đề kháng...?

Một nghiên cứu từ Mỹ, cùng viện nơi ngân hàng gen: đã có những nghiên cứu nhỏ trước đây. Nghiên cứu này tổng kết dựa trên các cơ sở số liệu từ nhiều nguồn. Những viris có sự thay đổi ở một vị trí trên bề mặt ngoài của protein của virus sẽ phát tán nhanh trên toàn thế giới. Nơi có chủng virus này sẽ phát tán rất nhanh và đó là nguyên nhân rất nhiều nơi trên thế giới phải đóng cửa

Thực tế là  nơi nào chủng virus này xuất hiện thì đồng nghĩa với một cảnh báo là bệnh dịch sẽ phát tán rất nhanh. Không đơn giản một báo cáo khoa học sử dụng từ "cảnh báo" bằng virus chủng này!

2 ý tưởng đã được giải thích như nguồn gốc của kết luận này: thứ nhất là con virus có chứa đoạn có thể kết nhập nhanh vào tế bào hoặc có thể chứa đoạn giết chết nhanh B Zelle - là tế bào kháng thể. Con số của nghiên cứu này có tính thuyết phục cao và tôi tin nên thử nghiệm như vậy ở phòng thí nghiệm (mất tầm vài tháng) để tìm được nguồn gốc của bệnh.

Có nhóm đã nghiên cứu về chủ đề này và vì vậy viện chúng tôi sẽ ko làm nữa. Nhưng tôi vẫn muốn nói thêm rằng chúng ta cũng có thể đưa ra kết quả sai/nhầm lẫn với những nghiên cứu như vậy => nếu trên thế giới xuất hiện ở nhiều nơi chủng như vậy thì xác suất kết luận đúng rất cao nhưng ở nghiên cứu này đã không chứng mình thuyết phục được kết luận như vậy. Quá trình phát triển của virus là hoàn toàn bình thường như vòng tuần hoàn của dịch bệnh. Liệu đó là ngẫu nhiên hay có yếu tố tác động bên ngoài để phát sinh dịch bệnh thì với nghiên cứu như hiện nay chúng ta chưa thể đưa ra kết luận nhưng về lý thuyết thì xác suất ngẫu nhiên là rất cao.

 

Drosten đưa ra là: bệnh ở Vũ Hán sau đó thông qua sân bay Thượng Hải phát tán đi nhiều nơi trên thế giới với tầm 2 chủng khác nhau. Đến Mỹ một chủng yếu nên chưa gây ra bùng phát. Đến châu Âu chủng khác bùng phát, sau đó chủng ở châu Âu đưa qua Mỹ rồi mới phát sinh bùng phát ở Mỹ!

Mọi người có thể tưởng tượng giống như 2 nhánh cây khác nhau nhưng nhánh do ngẫu nhiên qua kênh máy bay đã lan tỏa mạnh mẽ. Chi tiết hơn còn cần nhiều nghiên cứu nhưng có một đặc điểm có thể kết luận: chủng virus lây lan mạnh ko đồng nghĩa là nguy hiểm hơn chủng virus lây lan chậm!

Tốc độ lây lan loại virut này nhanh hơn có thể vì sức sống mạnh hơn hoặc do ngẫu nhiên tỷ lệ nhiễm bệnh và đi lại cao nên lan nhanh hơn. Về bản chất điều đã xảy ra rồi nên không cần quá chú trọng đánh sâu, nhưng kết luận có thể đưa ra là chủng virus châu Âu lây lan nhanh hơn chủng virus ban đầu ở Mỹ

tất nhiên hiện tại thì loại virus châu Âu đã lan rộng ở Mỹ, còn cần nhiều nghiên cứu sâu hơn...

 

Một điều cần chú ý khi đọc những bài "nghiên cứu"/báo...về chủ đề này giống như con gà tầng 99 rụng cái lông, đến tầng cuối sẽ là câu chuyện 2 con gà mái đánh ghen nhau rụng hết cả lông - kiểu giật tít của báo chí. Phản ứng tự kháng của cơ thể với các chủng virus này sẽ ko có ảnh hưởng đến tốc độ - đẩy nhanh - sản xuất vác xin, ý kiến của Drosten

 

 

Kinh tế - Corona và những biến chứng khó...

đối với các nhà khoa học thì việc mở cửa, mở các hạn chế là điều khó nhận được sự đồng tình, đặc biệt vấn đề đang thảo luận mấy ngày qua về mở cửa biên giới. Tôi nghĩ những bang nằm ở biên giới họ sẽ kiểm soát kỹ và cẩn trọng nếu như được mở. Tổng thế Đức có ít ca tử vong vì đã cấm khá là kịp thời, tất nhiên có nhiều nước chưa đạt được như vậy. Ví dụ như ở Anh, hiện đang có tỷ lệ tử vong cao, nhưng tỷ lệ nhiễm đã giảm bớt. Thực sự cần tính toán đến việc mở cửa trở lại vì hậu quả đặc biệt với kinh tế đang ngày càng nghiêm trọng hơn. Hiện tại mỗi nước tự thu nhỏ trong mình - tự cung tự cấp và phần ảnh hưởng cảm nhận chưa thực sự lớn. Hậu quả lớn ở đây là với xuất nhập khẩu. Tổng thể việc mở cửa sẽ tạo ra kết quả tích cực. Về vấn đề du lịch thì còn cần nhiều thông số hơn nữa như các chỉ số ở những điểm đến ... Thời điểm hiện tại ko thể nói gì về tương lai ở 2 tháng sau...

 

Cứu trợ kinh tế - giảm tỷ lệ lây bệnh trong mắt mọi người là 2 cái đi ngược hoàn toàn nhau.

Tôi thấy rất thú vị khi nhà khoa học và nhà kinh tế cùng nhau thực hiện nghiên cứu này và cho cùng một kết quả. Rất quan trọng khi nước chúng ta nghiên cứu về vấn đề này.

Về nội dung: 309 ca mới/ngày tại Đức thì hệ thống truy tìm và khu cách ly có thể đáp ứng được yêu cầu. Số liệu này ntn? => chúng ta nên nhìn tổng thể: đây là một con số giả sử giống như trong các điều kiện về toán học. Điều cần lưu ý là không chỉ con số tổng mà sự phân bố của các ca nhiễm như thế nào,... Nhiều vấn đề giả thiết đã được đơn giản hóa rất nhiều, cũng như những bệnh nguy hiểm khác đã ko được đưa vào tầm lưu ý ... vì thực ra bệnh viện cũng là một đơn vị kinh doanh. Ý nghĩa thực sự nghiên cứu này muốn hướng đến là bất cứ bệnh nào cũng có thể dẫn đến hệ quả về kinh tế.

Nếu ko muốn bị quay trở lại thời gian cấm contact thì khi “nhảy mứa cùng hổ" như bây giờ đang làm, phải  tìm kiếm các biện pháp hiệu quả và giải pháp hợp lý, ví dụ học sinh như bắt đầu từ cuối cấp, hay nhà hàng mở ở khu ngoài trời.. .nhảy cùng hổ và song song với đó là giải thoát khỏi xích ở cổ!

song song với nghiên cứu con số bệnh là các yếu tố về kinh tế với những yếu tố lưu ý ...

đầu tháng 4 có R=0,6. 20/04: R=1, ngày 14/5: R=0.81. Đang làm khá tốt. Ví dụ đây là 1 trong những giả thiết để nghiên cứu. thì con số này có ý nghĩa như thế nào với y tế và kinh tế. Y tế: với con số R tầm 1 thì theo góc nhìn y tế đến hè 2020 sẽ có vác xin phủ rộng cho dân chúng. Cá nhân tôi cũng thấy tính này là hợp lý. => từ giờ đến đó sẽ có tầm vài chục nghìn người tử vong. Tương đương tỷ lệ tử vong do cúm mùa. Nhưng tỷ lệ này khác với con số thống kê tỷ lệ cúm dịch hàng năm. Ty lệ đang nói này là chết thực sự do virus chứ ko phải như lúc tính cúm mùa (có thể tử vong do bệnh khác)

về kinh tế: R=1, đóng cửa. Tính toán xem kinh tế cần bảo lâu để hồi phục lại như thời điểm trước khi đóng cửa. Thực tế hết cấm thì trc hết kinh tế trước hết còn tệ hơn rồi sau đấy mới hồi phục. Tính toán khoảng đến mùa thu 2021 có thể phục hồi!

Thú vị khi tổng kết: kinh tế sẽ cần nhiều thời gian để hồi phục lại. Nếu R=0,3 (đóng cửa lâu hơn nữa để đạt con số đó) kinh tế bị ảnh hưởng nặng hơn nữa, Cũng cần rất nhiều thời gian để hồi phục vì khởi động lại sau khi đã có nhiều cty phá sản...

Người ta tìm ra tỷ lệ "vàng" là 0,75. Kinh tế tổn thất vừa vừa, chết dưới 10.000 và sẽ hồi phục khá nhanh - không có ý nghĩa khi mở cửa đồng loạt và hàng loạt một lần. Thậm chí là tổn hại!

Con số R=0,75 này còn có ý nghĩa là tỷ lệ tử vong ở đây cũng ở mức thấp nhất vì nếu R giảm thì tỷ lệ tử vong cũng biến động ko đáng kể. Nhưng nếu để tỷ lệ R này lên đến tầm 1,3->1,5 thì gần như sẽ mất kiểm soát!

Virus sẽ lây lan ở đâu mạnh nhất: trong gia đình, tỷ lệ lây nhiễm ở trẻ em. Hiện phải chờ các con số vì sẽ đến lúc trẻ em là người đầu tiên mang nguồn bệnh về nhà vì trường mở cửa, sẽ phải nghiên cứu khi có những trường hợp này xảy ra. Nhân viên y tế sẽ là người đầu tiên sẽ nắm được khi có biến và chính họ cũng là những người cần được bảo vệ. Ở những nước khác khi có tỷ lệ bệnh trong xã hội cao như ở Mỹ thì họ đã có điều kiện phù hợp để nghiên cứu (rất tiếc khi phải nói như vậy).

 

Viêm phổi là hệ quả đi kèm theo con số thống kê khi nhiễm virus. Ý kiến của Drosten: chắc chắn vậy! Theo thống kê của các bệnh viện thì ko chỉ phổi, còn tim (xác nhận nhiều ở Mỹ giống như mới bị đột quỵ nhẹ), cơ tim (các biến chứng ở tim thì tầm 20% bệnh nhân có).

Một hệ quả mới đc tổng kết nữa là xuất hiện cục đông máu, có thể ở toàn bộ cơ thể. Tắc ở phổi thậm chí đẩy lên tắc máu não=> đột quỵ,

Dễ quên nhồi máu cơ tim, thậm chí bác sĩ tim kết luận nhồi máu cơ tim nhưng nếu dương tính covid 19 thì có thể đây là biến chứng! Kể cả việc mất thính giác cũng là hệ quả vì các tế báo thần kinh khứu giác nằm ở khu vực trung tâm một phần của não, và virus tấn công làm mất khả năng khứu giác tạm thời.

Một nghiên cứu mới nữa là về hậu quả với thận. Bệnh nhân nặng sẽ bị. Những dịch covid trước đây như Mers cũng có những hậu quả với thận do quá trình điều trị bệnh. Có những giai đoạn huyết áp cao sẽ ảnh hưởng. Hoặc như lúc bị máu vón cục...

Nghiên cứu của nhà nghiên cứu đến từ Hamburg đã chỉ ra virus đã bằng cách nào đó vào được thận và nhân bản lên (có thể chứng minh) và hậu quả ở thận là từ đây! Kể cả những bệnh nhân ko bị hậu quả nặng ở phổi vẫn có thể bị tổn hại thận!

Có cách nào để hạn chế/chặn những hệ quả này hay còn quá sớm để khẳng định? Có những nước đã sử dụng thuốc chống đông máu kết hợp khi điều trị và đặc biệt với các bệnh nhân cấp cứu, thì kết quả khả quan và ít tổn hại thận hơn!

Nó đã được sử dụng là thuốc cần trong điều trị.

Chú ý chúng tôi chả phải là chương trình tư vấn về sức khỏe hay cách sử dụng thuốc nên mỗi người cần gặp bác sĩ, ko tự ý dùng thuốc!

Chúng ra nói chuyện ở đây là tuyến đầu chống dịch chứ ko phải là cho tất cả bệnh nhân – thuốc chỉ dùng khi có ...chuyên gia?!

Những bệnh nhân phải dùng thuốc chống đông máu thường xuyên có thể xem như là "an toàn” với bệnh? Tôi ko khẳng định hay phủ định với trường hợp này, cần phải có con số nghiên cứu chính xác

Về hội chứng : hội chứng hạch bạch huyết niêm mạc, là một bệnh trong đó các mạch máu trên khắp cơ thể bị viêm ở trẻ em.

trẻ em ở nhiều nước có corona và bệnh này, theo báo cáo từ nhiều nước khác nhau như Ý. vậy chúng ta cần chú ý bệnh này? hiện đang được thảo luận về bệnh dịch này ở trẻ em trên thế giưới

hội chứng kawasaki có triệu chứng khá giống nhưng ko giống hoàn toàn

thứ nhất nguyên nhân bệnh kawasaki đến hiện tại vẫn là một tranh cãi trong giới nghiên cứu. Nhưng đã có định nghĩa sơ bộ là bị viêm mạch máu ở khắp nơi cơ thể, kể cả mạch máu ở mắt, da và hệ quả đến cả tim, cơ tim... Sốt, sưng ở các mạch máu, vỡ mao mạch ngoài da...

Biểu hiện khá giống với bệnh đang ở trẻ em bị sars. Có thể sau này sẽ có tên riêng với bệnh này, nhưng thực sự là có đim khác nhau, và hệ quả như vậy là hiếm!!!

Viện nhi rất lớn ở Ý và cũng chỉ có khoảng 3 tháng 1 lần xuất hiện bệnh nhân có triệu chứng như vậy, và hiện đột nhiên tầm 10 bệnh nhân/tháng – tạo ra tạo ra hiệu ứng lớn

Thực tế trẻ em rất ít khi có biểu hiện bệnh, và thực tế chỉ trẻ em bệnh nặng thì mới nhập viện

Kể cả với những điều kiện trên thì tỷ lệ trẻ em nhiễm Sars II có biểu hiện giống Kawasaki cũng chỉ nằm ở mức 3,5%

Hệ quả đến tim, huyết áp...cáo hơn rất nhiều so với Kawasaki, nên dễ đính chính so với biểu hiện giống kawasaki

Điều trị bệnh này gồm 3 phần: uống tăng đề kháng, cortisol và aspirin. Tất cả bệnh nhân trong nhóm nghiên cứu sử dụng thuốc này đều đã hồi phục sức khỏe, trông nguy hiểm nhưng đã điều trị rất tốt!

Nhưng vì nhìn hình ảnh rất kinh khủng và báo chí thổi phồng, điều tôi lo lắng là nhiều người dân hiểu sai, chính là điều thúc đẩy tôi tiếp tục với chương trình này để truyền bá những thông tin một cách đơn giản nhất về bệnh dịch!

 

 

Đan Mạch sẽ xét nghiệm virus với tất cả người trưởng thành. Tây Ban Nha yêu cầu xuất trình  xét nghiệm âm tính với người nước ngoài nếu muốn đến du lịch, Trump dùng thuốc chống sốt rét... Hiện tại là chủ đề nóng về việc lây nhiễm từ lò mổ trên toàn thế giới. Tất nhiên sẽ phải chú ý nhân viên, tuy vậy Drosten nghĩ việc này không thực tế lắm vì thịt nằm khá lâu và môi trường của nó là ko ổn định và sẽ được nấu chín trước khi ăn.

Có một điều cần nghiên cứu là về nhiệt độ ở chỗ làm việc. Đã hỏi chuyên gia về vấn đề này và có một vấn đề chưa được nghiên cứu và nói đến nhiều là nhiệt độ lạnh ở các lò mổ. Và đây cũng sẽ là nhiệt độ mà khi mùa đông đến sẽ diễn ra ở đời thường đấy! Chưa có chứng cớ nhưng các nhân tôi nghĩ có thể nên nghiên cứu, dù việc nghiên cứu đó là khó

 

Tỷ lệ tử vong - tỷ lệ chết do covid. Mối liên hệ?

Một nghiên cứu ở Ý ở Bắc mà viện Charite có tham gia: so sánh tỷ lệ chết trong 8 năm qua, số liệu tử vong này là từ tất cả các nguồn bệnh chứ ko chỉ do Corona. Điều muốn chứng minh ở đây là tỷ lệ tử vong do Corona là cao chứ ko phải như nhiều người vẫn đang so sánh là ko cao bằng cúm mùa. Kết quả: 3.2020 nhiều nước tỷ lệ tử vong cao, dù chưa chứng minh là do nguyên nhân gì. Và sang tháng 4 khi lockdown thì giảm thấy rõ tỉ lệ tử vong.

Tỷ lệ tử vong tổng cao hơn hẳn tỷ lệ tử vong do nguyên nhân Corona. Sự chênh lệch này nguyên do: nhiều ca chưa chưa bao giờ được xét nghiêm PCR do chết ở nhà; do có bệnh nền khác; do sợ lây nên bị bệnh vẫn ở nhà.

làng ở Ý có 11500 dân

thường tỷ lệ tử vong tầm 10/1000 dân/năm

trong 8 năm thì tỷ lệ tử vong có năm lên cao rơi khoảng 21/1000 dân/năm

riêng 03.2020 có 155 người chết

cao hơn khoẳng 15 lần so với tỷ lệ bình thường

Nhưng đây cũng là con số có thể nghiên cứu và thấy sâu hơn:

85/178 (đây là thêm một số ca tử vong của tháng 4, ngoài con số 155) cho kết quả tử vong vì Corona - 85 này là có PCR!

Thực tế là báo chí đưa quá ít tin như vậy để người dân có thể hiểu đúng và đủ

thời gian ngắn trc có một bản tin khá đáng lưu ý đang trên New York time về vùng Cano ở Nigeria vừa bùng phát rất nặng, và kể cả hiện giờ đã lock down thì tôi nghĩ bệnh sẽ phát triển đến đỉnh do điều kiện vệ sinh, kinh tế kém. Ví dụ bác sĩ được kiểm tra thì 20/91 đã dương tính với bệnh ở một bệnh viện vùng này. Nhân viên phòng thí nghiệm cũng có rất nhiều dương tính, dù họ ko có liên lạc trực tiếp với bệnh nhân. Thậm chí có một nhà báo đã làm cuộc phỏng vấn nhỏ những người quen, trong đó có cả trăm người trong những tuần qua đã có biểu hiện của bệnh như mất khứu giác, vị giác...

Cá nhân tôi thấy tivi và báo Đức cần đưa tin nhiều hơn về Corona ở quốc tế, kể cả như ở New York...

Liệu yếu tố thời tiết có thể có ảnh hưởng tích cực với những nước ở xứ nóng?

Những vùng này ví dụ có ít kiểu như cúm mùa và chia đều trong cả năm hơn là những nước xứ lạnh. Những tháng độ ẩm cao, lạnh hơn và nhiều mây như tháng 2,3 thì ở những xứ đó cũng nhiều bệnh hơn.  Tôi nghĩ sẽ có làn sóng bệnh dịch ở những nước châu Phi này!

 

 Xem và bình luận tại đây: https://www.facebook.com/namhhn/posts/3097400706988512 


 

 

 

 

 

 

Ý kiến không được cho phép