NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

NÊN LÀM NHIỀU HAY ÍT


 

 Lời nói đầu: Chăm làm, tích cực làm việc ngoài giờ có tốt không? Làm nhiều thì dễ thường xuyên mệt mỏi. Tại sao điều đó có thể tác động tiêu cực đến nền kinh tế?

 

 Căng thẳng thần kinh là điều nguy hiểm lớn cho kinh tế. Stress làm giảm năng suất lao động, hiệu quả lao động làm ảnh hưởng đến cả doanh nghiệp. Với quy mô lớn hơn, sự căng thẳng tâm lý được định giá là 1000 tỷ USD/năm — đó là số tiền kinh tế toàn cầu bị thất thoát do stress. Đối với Nga, vấn đ căng thẳng tâm lý đang trong tình trạng báo động — 87% nhân viên cho biết là thường xuyên làm ngoài giờ, bị stress và làm ảnh hưởng đến hiệu quả công việc, mà chính quyền Nga đang muốn tăng để đuổi kịp các nước phát triển.

Stress nói chung có những tác động khác nhau lên con người. Về một khía cạnh người ta đã chứng minh là con người tiếp nhận thông tin tiêu cực tốt hơn khi đang căng thẳng tâm lý. Về mặt khác stress làm giảm sự chú ý đến thế giới xung quanh và có thể dẫn đến những hậu quả lớn. Stress do công việc gây ra chính thức được coi là một loại rối loạn tâm lý.

Điều kiện lao động trong một thế kỉ gần đây đã cải thiện rõ rệt: thời gian làm việc trong ngày được hạn chế, lương tối thiểu và ngày nghỉ phép được bảo đảm, và nếu người sử dụng lao động vi phạm luật lao động thì sẽ bị phạt rất nặng. Tuy nhiên cải thiện điều kiện lao động vẫn chưa thể giải quyết vấn đ stress. WHO định nghĩa khái niệm stress là các trường hợp mà các yêu cầu cao được đưa ra cho nhân viên, còn họ thì không đủ quyền hạn để đưa ra quyết định.

Theo các chuyên gia WHO, strees trong công việc trở thành đại dịch của thế kỉ XXI. Ngoài việc giảm năng suất, việc thường xuyên căng thẳng có thể tác động đến sức khỏe tâm thần và có nguy cơ bị trầm cảm. Ngoài ra, căng thẳng tâm lý làm tăng nguy cơ của các bệnh tim lên 1,6 lần, và công việc ngồi nhiều làm tăng tải trọng cho hệ thống cơ xương và hệ thần kinh.

Ngoài ra stress còn liên quan đến các vến đề về giấc ngủ. «Một ngày làm việc căng thẳng không có giấc ngủ thì không nguy hiểm, nhưng làm việc căng thẳng và thiếu ngủ trong nhiều năm sẽ vắt kiệt cơ thể, và dẫn đến giảm tuổi thọ», — giáo sư y khoa của Đại học Công nghệ Munich Karl Heinz Ladwig cảnh báo.

Tại trung tâm nghiên cứu y tế của Nga mang tên N.F.Izmerov người ta cho rằng hậu quả nguy hiểm của làm việc văn phòng là căng thẳng, lo lắng và rối loạn thần kinh. Chúng liên quan đến tình trạng stress, hỗ trợ xã hội thấp, khong được trả công xứng đáng, yêu cầu cao và nỗi sợ mất việc làm. Ngoài ra đối với phụ nữ có thể phát triển các bệnh phụ khoa, đối với nam giới thì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản. Khi nói về nguyên nhân các bệnh của mình, 1/3 số người trả lời là do công việc và stress.

 

Các tác nhân xấu ảnh hưởng đến thần kinh

Theo Viện nghiên cứu stress của Mỹ, phần lớn (65%) người Mỹ cảm thấy stress khi đi làm, một phần thừa nhận là điều đó dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe. Sự căng thẳng cũng là một nguyên nhân khiến nhân sự thường xuyên thay đổi: gần như mỗi 5 người thì 1 người (19%) xác nhận là đã bỏ việc cũ chính vì thường xuyên bị căng thẳng thần kinh. Tại Châu Âu cũng 5 người thì 1 người cho biết là bị stress khi đi làm. Nhiều nhất là tại Ba Lan (27%) và Pháp (20%).

Stress — không chỉ là vấn đề của 1 nhân viên cụ thể, mà còn là nguyên nhân khiến các nhà tuyển dụng và cả nền kinh tế đau đầu. Ví dụ, Mỹ hàng năm thất thoát khoảng 300 tỷ USD — đó là số tiền bị mất do nghỉ đột xuất, giảm năng suất, chi phí cho tòa và y tế. Anh Quốc mỗi năm mất 530 triệu bảng do stress công việc. Còn trên toàn cầu thì nền kinh tế thất thoát khoảng 1 nghìn tỷ usd/năm.

Có một số trường hợp con người làm việc đến chết. Một trong số ít nước thống kê các trường hợp tử vong do làm việc quá tải là Nhật Bản. Thậm chí họ có từ riêng để gọi điều đó — karosi. Theo thông tin chính thức, hàng năm karosi giết trên 200 người Nhật, và năm 2015 số vụ kiện liên quan đến tử vong do làm việc quá tải đã đạt mốc lịch sử (1456 vụ). Điều đó khiến chính quyền Nhật thay đổi luật pháp: giờ các doanh nghiệp bắt buộc phải ít nhất 1 lần trong tháng — vào ngày thứ 6 — cho nhân viên về nhà sau bữa trưa. Nhưng thường xuyên làm việc quá tải đã trở thành thói quen của người Nhật, và để bỏ thói quen đó cũng không dễ.

Nhật Bản là trường hợp đặc biệt, tại các công ty khác trên thế giới thì người ta tìm cách khắc phục tình trạng này. Ví dụ một số tập đoàn cho phép nhân viên mang thú cưng đến chỗ làm để cảm thấy thoải mái hơn. Giám đốc tài chính mới của Ford Tim Stone đi làm cùng chú chó. «Chú chó có nghĩa vụ được ghi rõ ràng: làm tâm trạng tốt hơn và giảm stress», — Stone cho biết. Một số công ty cũng tạo thêm điều kiện cho nhân viên: cung cấp chỗ ngủ, cho phép đi chân đất, để thoải mái giống như ở nhà.

 

Lãnh đạo yếu kém

Tại Nga cũng có vấn đề với làm việc quá tải. Theo thống kê, 87% nhân viên thường xuyên làm ngoài giờ từ 3 đến 10 tiếng 1 tuần, và chỉ 12% được trả công cho việc đó. Đồng thời gần 1 nửa (46%) thừa nhận là công ty họ không bao giờ trả công cho việc làm ngoài giờ.

Nghiên cứu gần đây của HeadHunter cho thấy là cứ mỗi 5 người Nga thì 1 người cảm thấy stress khi đi làm hàng ngày. Người bị ảnh hưởng nhiều nhất là những người ở độ tuổi năng động — từ 25 đến 45 tuổi. Những ngành nghề bị ảnh hưởng nhất là du lịch, bảo hiểm, quản lý nhân sự, tư vấn và thu mua, còn ít nhất là công nhân, bảo vệ và các nhân viên ngành khai thác.

Nguyên nhân chính của sự căng thẳng theo nhiều người là lãnh đạo yếu kém và cách quản lý dẫn đến quá tải. «Sếp không biết giải quyết vấn đề mà không la hét và thao túng, phân chia trách nhiệm và đặt ra yêu cầu không rõ ràng, văn hóa doanh nghiệp toàn các tin đồn và bàn tán sau lưng, — đó là những tác nhân chính ảnh hưởng đến tâm lý nhân viên», — quản lý RosExpert Oksana Morsina cho biết.

 

Tác động tiêu cực

Stress công việc ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất lao động, trong khi chính quyền muốn tăng năng suất theo dự án quốc gia. Đến năm 2024 chỉ số này tại Nga phải tăng 5%. Để thực hiện dự án khó này Nga đã bỏ ra trên 50 tỷ rub. Tuy nhiên không có thông kê nào để thấy nền kinh tế mất bao nhiêu do tác động của stess. Đồng thời chính quyền không phủ nhận vấn đề stress, dù trong y tế Nga không có khái niệm «stress công việc».

Ví dụ năm ngoái Dmitriy Medvedev, lúc đó còn là thủ tướngcho biết là sự mệt mỏi và stress mãn tính làm giảm năng suất lao động, nhưng ông không đưa ra những con số cụ thể.

“Việc thường xuyên theo đuổi thành công gây ra mệt mỏi, stress mãn tính, con người nhiều khi không chịu nổi áp lực công việc. Tất cả ảnh hưởng đến năng suất lao động, từ đó ảnh hưởng đến các chỉ số kinh tế”

Dmitriy Medvedev - Cựu thủ tướng Nga

 

Một số nhà tuyển dụng tìm cách phát hiện người dễ bị stress ngay từ khi phỏng vấn. Ví dụ tại Matxcova đang thử nghiệm chương trình để phát hiện stress qua giọng nói. Theo dự kiến, có thể biết trước được nhân viên sẽ bị stress hay không và các tổn thất mà người đó có thể gây cho công ty.

Trong bối cảnh bất ổn định chung của kinh tế và nỗi sợ trước khủng hoảng kinh tế thì sự căng thẳng lại càng tăng. Người Nga sợ mất nguồn thu nhập, thường xuyên làm quá giờ, và không được trả công cho điều đó. Đặc biệt là trong trường hợp cắt giảm nhân sự, thì các nhân viên còn lại không làm việc thay 2 người mà ngược lại, năng suất còn giảm nữa. «Có thể giảm một nửa nhân sự để mong chờ sự trung thành của những người còn lại vì thị trường đang khủng hoảng và vị trí làm việc có hạn. Nhưng trên thực tế thì lại khác», — giáo sư viện nghiên cứu khoa học Ekaterina Shapovalova cho biết. Trong bối cảnh lo lắng và nỗi sợ mất việc làm thì năng suất lao động giảm mạnh, được thể hiện qua số lần nghỉ giải lao hay thời gian nghỉ trưa.

Mùa xuân năm 2019 Bộ Lao động đề xuất đưa ra hệ thống đền bù cho stress công việc. Chẳng hạn, nếu điều kiện lao động được đánh giá là nguy hiểm, công nhân có thể được cộng thêm 4% lương, thêm 1 tuần nghỉ phép hoặc giảm thời gian 1 ngày làm việc. Các thay đổi sẽ tác động đến các cơ quan chức năng, giáo viên, nhân viên y tế, nhà báo, kế toán, điều hành chuyến bay và lái xe công cộng. Ý tưởng được bàn luận nhiều trong năm qua, nhưng chưa có bước đi thực tế nào — mọi thứ vẫn chỉ là đề xuất.

Việc tăng năng suất lao động là mục tiêu của toàn quốc gia, để thực hiện điều đó chính quyền đã chi hàng tỷ rub. Tuy nhiên các cố gắng có thể vô ích nêu không để ý vấn đề stress. Để thay đổi thực tế cần chỉnh sửa Luật lao động. Luật pháp hiện hành đòi hỏi khái niệm rõ thế nào là «stress», và cần có những điều kiện riêng cho những người bị stress. Chính quyền Nga thừa nhận là có vấn đề này, tuy nhiên chưa thực sự tập trung để giải quyết nó, và trong bối cảnh thị trường chứng khoán sụp đổ và đại dịch virus corona diễn biến phức tạp thì khả năng cao là vấn đề này còn lâu mới được giải quyết.

 

(Sưu tầm)

Ý kiến không được cho phép