NGƯỜI VIỄN ĐÔNG

Nơi chia sẻ và lưu giữ các bài viết của Nam Nguyen

CHÚA TRỜI VÀ BÀI TOÁN LOGIC PHỨC TẠP NHẤT

(Dành cho người đọc chậm)

 

Có một bài toán với tên”bài toán logic phức tạp nhất”, tác giả và tác giả lời giải là nhà toán học kiêm triết gia Mỹ George Boolos. Nó nổi tiếng hơn nữa với cái tên tiếng Ý: L'indovinello più difficile del mondo (đã công bố từ năm 1992). Cả đầu bài, cả lời giải được đăng ở The Harvard Review Of Philosophy năm 1996.

 



Đầu bài: “Có ba vị Thần A, B, C trong đó có Thần nói thật, Thần nói dối, và Thần nói ngẫu nhiên. Thần nói thật lúc nào cũng nó sự thật, Thần nói dối lúc nào cũng nói dối, còn Thần nói ngẫu nhiên thì nói hoặc thật, hoặc dối tùy hứng. Hãy xác định các vị Thần này bằng cách đặt 3 câu hỏi, để có thể trả lời “Đúng” hay “Sai”. Mỗi câu hỏi chỉ dành cho một vị Thần, nhưng có thể đặt cho một vị Thần nhiều hơn một câu hỏi. Các Thần hiểu câu hỏi, nhưng trả lời bằng ngôn ngữ của mình, ở đó có 2 từ là DA và JA, có nghĩa là “đúng” và “sai” – nhưng ta chưa biết từ nào nghĩa là gì”.

 

Boolos giải thích thêm vài chi tiết cho thật rõ:

-Có thể hỏi một vị Thần nhiều câu, tức là có những Thần có thể không cần hỏi.

-Câu hỏi đặt cho ai phụ thuộc câu trả lời cho câu hỏi trước đó.

-Thần ngẫu nhiên trả lời đúng hay sai có thể ví như tung đồng xu.

-Không được hỏi những câu “vô lý” kiểu như: “Bây giờ Thần sẽ trả lời DA phải không?”.

 

Bài toán rất phức tạp đấy, các bạn hãy lấy giấy bút làm thôi, không nhẩm được đâu! Mà nếu không làm được thì cũng chả sao, hãy tìm cách “hỏi ông Google” về lời giải, đằng nào việc suy ngẫm cũng bổ ích cả. Dạng bài toán đố thế này rất nhiều (và thường là đơn giản hơn nhiều), chẳng hạn trong phim “Labyrinth” (Mê cung): có 2 cửa và hai tên lính gác. Một cửa dẫn tới lâu đài, cửa kia là cửa tử. Cần hỏi chỉ một câu để biết cửa nào nên mở, cửa nào không. Nhân vật nữ trong phim là Sara đã hỏi một đứa: “Tên lính canh kia có nói cho ta là cánh cửa đó dẫn tới lâu đài không?”.

 

Nhiều nhà triết gia cũng như nhà khoa học muốn định nghĩa, tính toán, tìm công thức xem có (Chúa) Trời không, và nếu có thì Ngài sẽ phải như thế nào mà tạo ra thế giới của chúng ta như ngày hôm nay. Có lẽ nhiều nghìn năm nay người ta đã nghĩ về điều này rồi. Trước cả Plato và Aristotle nữa cơ. Câu hỏi ấy ngày nay cũng vẫn chưa có một giải đáp rõ ràng, mặc dù ngoài những người theo đạo ra thì biết bao nhiêu bộ óc tinh túy nhất loài người đã và đang loay hoay với nó: Nietzsche, Russell, Rene Descartes, Hawking, Perelman...

Và có lẽ không hề “vô lý” khi ta thấy thế giới văn minh phương Tây với rất nhiều thành quả khoa học được đưa vào cuộc sống nhưng số người theo đạo, đi nhà thờ hay rửa tội không hề giảm sút. Hàng tỷ người có đức tin, rằng Chúa ở trên cao, Chúa ở trong mỗi chúng ta, Chúa ở khắp nơi nơi... Thế rồi đến khi thấy động đất, bão tố, dịch bệnh Corona, chiến tranh, chiến tranh ngay trên vùng Đất Thánh, bạo lực ngay cả ở những trung tâm của văn minh nhân loại như ở châu Âu hay Mỹ... những người dân lành chúng ta cũng hay tự hỏi: liệu có Chúa thực sự không, Ngài đã tạo ra thế giới này, loài người này mà sao Ngài để cho tai ương, tang tóc khắp nơi thế? Có Chúa Trời hay không, hay Ngài có nhưng đã bỏ rơi loài người ngu tối mà đi? Các nhà vật lý thì bần thần: tuổi của Vũ trụ là 13,8 tỷ năm, vậy Đức Chúa Trời có trước hay sau? (Xin bật mí là tỷ lệ các nhà vật lý tin vào Chúa có lẽ còn cao hơn các ngành khoa học khác đấy!). Vật lý đòi hỏi mọi sự cần kiểm chứng bằng thí nghiệm, có kết quả rõ ràng. Nhưng đến hôm nay họ chưa nghĩ ra phải dùng thí nghiệm gì thực sự để chứng minh rằng Chúa Trời có/không tồn tại. Có lẽ đó mới là bài toán logic khó nhất trên đời...

 

Khoa học ngày càng phát triển, các học thuyết dần dần già cỗi và bị loại bỏ. Thuyết tiến hóa của Darwin cũng được cải tiến rất nhiều để giải thích được cho nhiều sự phát triển của các sinh vật trên trái đất này, nhưng để bác bỏ sự tồn tại của một Đấng Tạo Hóa thì e rằng không thể. Vậy loài người bất lực ư, trước bài toán tối thượng này?

 

Tôi chỉ là một lương dân, cũng chả phải nhà khoa học hay truyền đạo, nhưng câu hỏi – đúng hơn là câu đố muôn đời về sự tồn tại của Chúa – không thể không trăn trở. Và tôi đã xác định được câu trả lời cho bài toán khó này rồi. Tất nhiên là có Chúa Trời chứ, Ngài có hiện diện ở khắp mọi nơi, và từng người trong chúng ta có thể tìm được cách giao tiếp với Ngài, miễn là có Đức Tin. Và Ngài chẳng bỏ chúng ta đâu... Rồi sẽ tới năm ấy, không lâu nữa, sẽ có nhà khoa học hay triết gia chứng minh được rằng có Chúa Trời. Loài người tăm tối rồi cũng sẽ tìm ra nguồn cội của mình, nhưng đó vẫn chưa hề là một đảm bảo cho thái bình hay thịnh vượng trong thế giới này (dù con người lúc đó có thể đã sống cả ở những hành tinh xa xăm khác ngoài trái đất). Tất cả vẫn phụ thuộc vào chính chúng ta thôi, có đủ Trí Huệ để gìn giữ Đức Tin hay không, có biết gìn giữ ơn trên hay không. Với tôi “bài toán” về Ngài không còn là điều bí ẩn nữa rồi...


Xem và bình luận tại đây: https://www.facebook.com/namhhn/posts/3139712256090690?notif_id=1591540024809042 


Ý kiến không được cho phép